فرصت ها و چالش های به کارگیری واقعیت مجازی در فرایند تدریس و یادگیری

واقعیت مجازی به عنوان یکی از فناوری های نوین آموزشی، ظرفیت های قابل توجهی برای ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری فراهم کرده است؛ بااین حال، بهره گیری اثربخش از این فناوری با چالش های آموزشی، فنی و اجرایی نیز همراه است. با وجود افزایش مطالعات در این حوزه، یافته های مربوط به فرصت ها و چالش های به کارگیری واقعیت مجازی به صورت پراکنده گزارش شده اند. ازاین رو، هدف این پژوهش، مرور و تلفیق شواهد پژوهشی درباره فرصت ها و چالش های استفاده از واقعیت مجازی در فرایند تدریس و یادگیری است.این پژوهش با رویکرد مروری روایتی انجام شد. منابع علمی از پایگاه های SID، Magiran، Google Scholar، Scopus و ScienceDirect با استفاده از کلیدواژه های مرتبط جستجو شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۷ مطالعه شامل ۱۰ مقاله انگلیسی و ۷ پژوهش فارسی انتخاب و بر اساس اهداف، حوزه های کاربرد، فرصت ها، چالش ها و یافته های اصلی به صورت تحلیل تلفیقی بررسی شدند.یافته ها نشان داد که مهم ترین فرصت های به کارگیری واقعیت مجازی شامل افزایش تعامل و مشارکت یادگیرندگان، بهبود درک مفهومی، تقویت یادگیری فعال، توسعه مهارت های شناختی و حرفه ای و فراهم سازی محیط های یادگیری تجربه محور است. در مقابل، هزینه بالای تجهیزات، محدودیت زیرساخت های فنی، کمبود محتوای آموزشی بومی، نیاز به توانمندسازی معلمان و برخی ملاحظات اجرایی، مهم ترین چالش های گسترش این فناوری محسوب می شوند. همچنین، مرور مطالعات نشان داد که اثربخشی واقعیت مجازی بیش از ویژگی های فنی، به کیفیت طراحی آموزشی و نحوه ادغام آن در فرایند تدریس وابسته است.در مجموع، بهره گیری موفق از فرصت های واقعیت مجازی مستلزم مدیریت هم زمان چالش های فنی، آموزشی و سازمانی، توسعه زیرساخت ها، تولید محتوای آموزشی بومی و ارتقای شایستگی های حرفه ای معلمان است.

کلیدواژه ها:

واقعیت مجازی ، فناوری های آموزشی ، آموزش ، یادگیری ، تدریس