بازتعریف شایستگی های معلم در عصر هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی در نظام های آموزشی، صرفا ورود مجموعه ای از ابزارهای فناورانه جدید به کلاس درس نیست، بلکه تحولی بنیادین در ماهیت نقش معلم، فرایند یاددهی یادگیری و شایستگی های حرفه ای مورد نیاز او ایجاد کرده است. در الگوی سنتی، بخش مهمی از نقش معلم به انتقال دانش، ارائه محتوا و ارزیابی یادگیری اختصاص داشت؛ اما در محیط های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی، دسترسی سریع به اطلاعات و تولید خودکار محتوا موجب شده است ارزش حرفه ای معلم بیش از گذشته به توانایی او در طراحی تجربه یادگیری، هدایت تفکر، اعتبارسنجی اطلاعات، مدیریت تعامل انسان و ماشین و حمایت از رشد اجتماعی عاطفی دانش آموزان وابسته باشد. مقاله حاضر با هدف تحلیل و تبیین ضرورت بازتعریف شایستگی های معلم در عصر هوش مصنوعی و با رویکرد مروری توصیفی تدوین شده است. منابع ارائه شده درباره شایستگی های حرفه ای و دیجیتال معلمان، بازتعریف نقش معلم، الزامات تربیت معلم و گذار از انتقال دانش به معماری تجربه یادگیری بررسی و تلفیق شده اند. یافته ها نشان می دهد شایستگی معلم در عصر هوش مصنوعی ماهیتی چندبعدی دارد و از شایستگی فناورانه صرف فراتر می رود. سواد هوش مصنوعی، توانایی طراحی آموزشی فناورانه، تفکر انتقادی، سواد داده، اخلاق حرفه ای، مدیریت حریم خصوصی، ارزیابی اعتبار خروجی های هوش مصنوعی، خلاقیت، انعطاف پذیری و مهارت های ارتباطی از مولفه های اساسی این شایستگی محسوب می شوند. بر این اساس، تربیت و توسعه حرفه ای معلمان باید از آموزش ابزارمحور به سمت شایستگی محوری و یادگیری حرفه ای مستمر حرکت کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، شایستگی معلم ، شایستگی دیجیتال ، تربیت معلم ، طراحی تجربه یادگیری ، سواد هوش مصنوعی ، نقش معلم