کلاس درس انعطاف پذیر؛ سازگارکردن تدریس با تفاوت های فردی دانش آموزان

دانش آموزان یک کلاس از نظر توانایی های شناختی، سبک و سرعت یادگیری، علایق، پیشینه فرهنگی، وضعیت عاطفی، مهارت های اجتماعی و نیازهای آموزشی تفاوت های چشمگیری با یکدیگر دارند. با وجود این تفاوت ها، در بسیاری از کلاس های درس هنوز از روش تدریس یکسان، محتوای ثابت، زمان بندی مشابه و شیوه ارزشیابی واحد برای همه دانش آموزان استفاده می شود. چنین رویکردی ممکن است موجب کاهش انگیزه، شکل گیری احساس ناتوانی، عقب ماندگی برخی دانش آموزان و بی حوصلگی دانش آموزان توانمند شود. کلاس درس انعطاف پذیر رویکردی است که در آن معلم با شناخت تفاوت های فردی، اهداف آموزشی، محتوای درسی، روش های تدریس، فعالیت های یادگیری، سازمان دهی محیط و شیوه های ارزشیابی را تا حد امکان با نیازهای گوناگون دانش آموزان سازگار می کند. مقاله حاضر با رویکرد مروری تحلیلی، مفهوم کلاس درس انعطاف پذیر و مولفه های اساسی آن را بررسی می کند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که انعطاف پذیری در کلاس به معنای بی نظمی یا حذف برنامه درسی نیست؛ بلکه به معنای طراحی مسیرهای متنوع برای رسیدن دانش آموزان به اهداف مشترک آموزشی است. تشخیص تفاوت ها، طراحی آموزشی چندمسیره، استفاده از روش های فعال و مشارکتی، گروه بندی منعطف، ارزشیابی تکوینی، بهره گیری هدفمند از فناوری و توجه به امنیت عاطفی، از مهم ترین عناصر این رویکرد به شمار می روند. اجرای موفق کلاس انعطاف پذیر به توانمندی حرفه ای معلم، حمایت مدرسه، مشارکت خانواده و اصلاح نگاه به مفهوم موفقیت تحصیلی نیاز دارد.

کلیدواژه ها:

کلاس درس انعطاف پذیر ، تفاوت های فردی ، آموزش متمایز ، یادگیری فراگیر ، ارزشیابی تکوینی