طراحی الگوی ارتقای کیفیت تدریس در مدارس دوره متوسطه

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگویی جامع برای ارتقای کیفیت تدریس در مدارس دوره متوسطه انجام شده است. این پژوهش از نوع تحقیقات کیفی با رویکرد تحلیل محتوای جهت دار بوده و با استفاده از روش سنتزپژوهی و تحلیل مضمون، به بررسی عمیق مبانی نظری، پیشینه تجربی و دیدگاه های صاحب نظران در حوزه کیفیت تدریس پرداخته است. جامعه پژوهش شامل کلیه متون علمی، مقالات معتبر داخلی و خارجی، اسناد بالادستی نظام آموزشی و نیز مصاحبه با خبرگان تعلیم و تربیت در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲ بوده است. نمونه گیری به صورت هدفمند و با معیار اشباع نظری انجام گرفت و داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA برای کدگذاری و تحلیل محتوا، مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که الگوی ارتقای کیفیت تدریس در مدارس متوسطه دارای شش بعد اصلی شامل: توانمندی های حرفه ای معلم، محتوای آموزشی پویا و به روز، روش های فعال تدریس و یادگیری، ارزشیابی کیفی و فرایندمحور، محیط یادگیری حمایت گر و تعاملات سازنده، و نیز مدیریت و رهبری آموزشی اثربخش است. هر یک از این ابعاد دارای مولفه ها و شاخص های متعددی هستند که در تعامل با یکدیگر، شبکه ای به هم پیوسته از عوامل موثر بر کیفیت تدریس را شکل می دهند. همچنین نتایج نشان داد که کیفیت تدریس در مدارس متوسطه تحت تاثیر عوامل زمینه ای مانند فرهنگ سازمانی مدرسه، سیاست های آموزشی کلان، نظام تامین مالی و برنامه های توانمندسازی معلمان نیز قرار دارد. الگوی طراحیشده ضمن برخورداری از اعتبار درونی مطلوب از دیدگاه متخصصان، می تواند به عنوان نقشه راهی برای سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و معلمان در جهت ارتقای نظام مند کیفیت تدریس مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می شود این الگو در مدارس متوسطه به صورت آزمایشی اجرا شده و سپس با رویکرد تطبیقی، برای سایر مقاطع تحصیلی نیز بومی سازی گردد.

کلیدواژه ها:

کیفیت تدریس ، مدارس متوسطه ، الگوی آموزشی ، توانمندی معلمان ، روش های فعال تدریس ، ارزشیابی کیفی.