چالش های اجرای برنامه درسی ملی در نظام آموزش و پرورش ایران

برنامه درسی ملی به عنوان سند بالادستی و چارچوب مفهومی نظام آموزش و پرورش ایران، با هدف تحقق اهداف سند تحول بنیادین و تربیت شهروندی متعهد، دانا و عمل گرا طراحی شده است. با این حال، گذار از مرحله تدوین به اجرا در عرصه مدارس، با انبوهی از چالش های ساختاری، فرایندی، فرهنگی و مدیریتی مواجه بوده است. پژوهش پیش رو با رویکرد تحلیلی−توصیفی و با بهره گیری از یافته های مطالعات پیشین و گزارش های میدانی، به کاوش در موانع اجرای موثر این برنامه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که مهم ترین چالش ها عبارت اند از: نارسایی های زیرساختی از جمله کمبود تجهیزات و فضاهای آموزشی، ضعف در نظام تامین و توانمندسازی نیروی انسانی به ویژه در حوزه معلمان، رویکرد متمرکز و ناهماهنگ در تصمیم سازی، نبود انسجام میان مولفه های برنامه با بافت محلی و فرهنگ مدرسه، ارزیابی های سطحی و کمیت گرا، و نیز غلبه گفتمان حافظه محور بر گفتمان تفکرورزی در فرایند یاددهی−یادگیری. نتیجه آنکه تحقق کامل برنامه درسی ملی، مستلزم گذار از مدیریت متمرکز دولتی به سوی حکمرانی شبکه ای و مشارکتی، توانمندسازی همه جانبه معلمان، بازطراحی نظام ارزشیابی و تامین منابع پایدار و منطبق بر نیازهای بومی است. در غیر این صورت، شکاف میان سند و عمل همچنان به عنوان مسئله ای مزمن در نظام آموزشی کشور باقی خواهد ماند.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی ملی ، اجرای برنامه درسی ، نظام آموزش و پرورش ایران ، چالش های آموزشی ، توانمندسازی معلمان ، سند تحول بنیادین ، حکمرانی آموزشی.