هوش مصنوعی در تدریس متوسطه» (چگونه از ChatGPT و ابزارهای مشابه در طراحی درس و ارزشیابی استفاده کنیم؟)

پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی استفاده از ChatGPT و ابزارهای مشابه هوش مصنوعی در طراحی درس و ارزشیابی در دوره متوسطه و ارائه چارچوبی عملی و بومی شده برای تلفیق موثر این ابزارها در فرآیندهای یاددهی-یادگیری انجام شد. این پژوهش کیفی از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود که با روش تحلیل محتوای کیفی به شناسایی راهبردها، چالش ها و فرصت های استفاده از ChatGPT در طراحی درس و ارزشیابی پرداخت. جامعه آماری شامل معلمان دوره متوسطه شهر مشهد با سابقه تدریس بیش از پنج سال و آشنایی نسبی با هوش مصنوعی بودند که با نمونه گیری هدفمند از رشته های مختلف تحصیلی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق و تحلیل مستندات طراحی درسی و نمونه های ارزشیابی تولیدشده با کمک ChatGPT گردآوری شد. روایی و پایایی ابزارها تایید گردید و تحلیل داده ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. یافته ها نشان داد معلمان از ChatGPT در طراحی درس در پنج حوزه شامل تولید اهداف یادگیری هوشمند، طراحی فعالیت های یادگیری متنوع، تولید محتوای چندرسانه ای و انطباقی، طراحی سناریوهای تدریس مبتنی بر رویکردهای نوین، و برنامه ریزی درسی منعطف استفاده می کنند. در حوزه ارزشیابی نیز چهار مضمون شامل طراحی سوالات متنوع در سطوح مختلف بلوم، تولید ابزارهای ارزشیابی عملکردی و پروژه محور، طراحی معیارهای سنجش، و خودکارسازی ارزشیابی تکوینی و بازخورددهی شناسایی شد. پیشنهاد می شود نظام های آموزشی برنامه های توانمندسازی معلمان را با محوریت سواد هوش مصنوعی بازطراحی کنند، چارچوب های اخلاقی و عملی برای استفاده از ChatGPT تدوین گردد، و پژوهش های آتی با رویکردهای تجربی به بررسی اثربخشی این کاربست ها بر پیشرفت تحصیلی و انگیزه دانش آموزان بپردازند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، ChatGPT ، طراحی درس ، ارزشیابی ، معلمان متوسطه ، تدریس ، تولید محتوا.