بررسی تجربه زیسته دانش آموزان دارای افت تحصیلی از نقش مشاوران مدرسه: یک مطالعه پدیدارشناسانه در مناطق کم برخوردار شهری

افت تحصیلی یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی است که به ویژه در مناطق کم برخوردار شهری، ابعاد گسترده تری پیدا می کند. مشاوران مدرسه به عنوان یکی از ارکان کلیدی نظام آموزشی، نقش مهمی در شناسایی و مداخله برای دانش آموزان در معرض خطر افت تحصیلی ایفا می کنند. با این حال، درک عمیق از تجربه زیسته این دانش آموزان از نقش مشاوران، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربه زیسته دانش آموزان دارای افت تحصیلی از نقش مشاوران مدرسه در مناطق کم برخوردار شهری انجام شده است.روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان دارای افت تحصیلی در مدارس مناطق کم برخوردار شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ می باشد. نمونه گیری به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انجام شده و با ۱۸ دانش آموز (۹ پسر و ۹ دختر) مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق صورت گرفته است. داده ها با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شده اند.یافته ها: تحلیل داده ها به استخراج ۵ مضمون اصلی و ۱۸ مضمون فرعی منجر شد. مضامین اصلی شامل «مشاور به مثابه پل گمشده بین دانش آموز و نظام آموزشی»، «انتظارات برآورده نشده: فاصله بین آنچه باید باشد و آنچه هست»، «عوامل بازدارنده ساختاری در عملکرد مشاوران»، «تجربه دوسوگرایی در مواجهه با مشاور» و «پیامدهای غیاب مشاور اثربخش» می باشند. یافته ها نشان می دهد که دانش آموزان مناطق کم برخوردار، مشاوران را عمدتا به عنوان افرادی که در سایه اند و دسترسی به آنها دشوار است، تجربه می کنند . این دانش آموزان از مشاوران انتظار حمایت های عاطفی، راهنمایی تحصیلی و میانجی گری میان خانواده و مدرسه را دارند، اما این انتظارات اغلب برآورده نمی شود .نتیجه گیری: تجربه زیسته دانش آموزان دارای افت تحصیلی از نقش مشاوران مدرسه، بیانگر وجود شکاف عمیق بین کارکردهای نظری مشاوره مدرسه و عملکرد عملی آن در مناطق کم برخوردار است. این شکاف نه تنها به ناتوانی فردی مشاوران، بلکه به عوامل ساختاری مانند کمبود منابع، بار کاری بالا و نبود حمایت نظام مند از خدمات مشاوره بازمی گردد . برای بهبود وضعیت، نیاز به بازتعریف نقش مشاوران در این مناطق، افزایش تعداد مشاوران، و ایجاد نظام های حمایتی موثر برای آنها احساس می شود .

کلیدواژه ها:

تجربه زیسته ، افت تحصیلی ، مشاوران مدرسه ، مناطق کم برخوردار ، پدیدارشناسی ، دانش آموزان ---