چگونه توانستم با اجرای فعالیت های مدرسه محور، عادت های تغذیه سالم را در دانش آموزان دوره ابتدایی نهادینه کنم؟

تغذیه سالم یکی از عوامل اساسی در رشد جسمی، روانی و یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی است و مدرسه می تواند نقش مهمی در شکل گیری و تثبیت عادت های صحیح غذایی آنان داشته باشد. این اقدام پژوهی با هدف بررسی و اجرای راهکارهای مدرسه محور برای نهادینه کردن عادت های تغذیه سالم در دانش آموزان دوره دوم ابتدایی مدرسه دخترانه با ۵۸۰ دانش آموز در ناحیه دو ارومیه انجام شد. مدرسه در منطقه ای با وضعیت اقتصادی متوسط به پایین قرار دارد و بخش قابل توجهی از دانش آموزان از خانواده های کردزبان هستند. همچنین با توجه به شرایط عاطفی برخی از دانش آموزان، توجه هم زمان به ابعاد جسمانی، عاطفی و تربیتی موضوع تغذیه ضروری به نظر می رسید.بررسی وضعیت موجود نشان داد که برخی دانش آموزان در انتخاب میان وعده ها و خوراکی های مدرسه ای، تمایل بیشتری به مواد غذایی کم ارزش، خوراکی های پرنمک و پرقند و نوشیدنی های نامناسب داشتند و آگاهی آنان از ارتباط تغذیه با سلامت، نشاط و یادگیری نیز نیازمند تقویت بود. ازاین رو، به جای تمرکز صرف بر تذکر و توصیه، مجموعه ای از فعالیت های مدرسه محور شامل آموزش های ساده و کاربردی، مشارکت دانش آموزان، فعالیت های گروهی، اطلاع رسانی و فرهنگ سازی، استفاده از ظرفیت معلمان و خانواده ها، معرفی میان وعده های سالم و ایجاد فضای تشویقی برای انتخاب های غذایی مناسب اجرا شد.در جریان اجرای برنامه تلاش شد آموزش تغذیه سالم به صورت مستمر، جذاب و متناسب با ویژگی های سنی دانش آموزان ارائه شود و دانش آموزان در فرایند یادگیری و انتخاب مشارکت فعال داشته باشند. همچنین به جای ایجاد فشار یا سرزنش دانش آموزان، بر تشویق، الگوسازی، افزایش آگاهی و ایجاد نگرش مثبت نسبت به تغذیه سالم تاکید شد. شواهد حاصل از مشاهده رفتار دانش آموزان، گفت وگو با آنان، بررسی میان وعده ها و بازخوردهای دریافتی نشان داد که اجرای فعالیت های مدرسه محور می تواند به افزایش آگاهی دانش آموزان، تغییر نگرش آنان نسبت به خوراکی های سالم و افزایش تمایل به انتخاب میان وعده های مناسب کمک کند.نتایج این اقدام پژوهی نشان داد که نهادینه شدن عادت های تغذیه سالم نیازمند یک اقدام مقطعی نیست، بلکه فرایندی مستمر است که با همکاری مدرسه، خانواده، معلمان و خود دانش آموزان و با توجه به شرایط فرهنگی و اقتصادی جامعه هدف می تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد. بنابراین، مدرسه می تواند با ایجاد محیطی حمایتگر و فراهم کردن فرصت های آموزشی و عملی، نقش موثری در شکل گیری عادت های غذایی سالم و پایدار در دانش آموزان دوره ابتدایی ایفا کند.

کلیدواژه ها:

تغذیه سالم ، عادت های غذایی ، دانش آموزان ابتدایی ، فعالیت های مدرسه محور ، میان وعده سالم ، فرهنگ سازی تغذیه ، سلامت دانش آموزان ، آموزش و پرورش