بررسی اثربخشی برنامه توانمندسازی مدیران مدارس بر ارتقای بلوغ سازمانی و کاهش نشخوار فکری معلمان متوسطه دوم شهر سبزوار

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه توانمندسازی مدیران مدارس بر ارتقای بلوغ سازمانی و کاهش نشخوار فکری معلمان مقطع متوسطه دوم شهر سبزوار انجام شد. این مطالعه شبه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل، همراه با دوره پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل همه مدیران و معلمان این مقطع در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ بود که با نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۰ مدیر (۲۰ آزمایش، ۲۰ کنترل) و ۴۰۰ معلم (۲۰۰ مرتبط با هر گروه) انتخاب شدند. گروه آزمایش مدیران طی ۱۶ جلسه ۱۲۰ دقیقه ای (دو جلسه در هفته) تحت برنامه توانمندسازی مبتنی بر مولفه های بلوغ سازمانی و رهبری تحولی قرار گرفت و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد بلوغ سازمانی سلطانی، نشخوار فکری هوکسما و مارو، و سبک رهبری تحولی باس و آوولیو استفاده شد که روایی و پایایی آنها تایید گردید. تحلیل داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون بونفرونی در نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ انجام شد. یافته ها نشان داد برنامه توانمندسازی به طور معناداری بلوغ سازمانی مدارس گروه آزمایش را نسبت به کنترل افزایش داد (۰/۰۰۱>P) و به طور غیرمستقیم از طریق ارتقای بلوغ سازمانی، نشخوار فکری معلمان را کاهش داد (۰/۰۰۱>P). این تاثیر در مرحله پیگیری سه ماهه ماندگار بود و تفاوت معناداری بین پس آزمون و پیگیری مشاهده نشد (۰/۰۵بلوغ سازمانی (۵۱/۰=مجذور اتا) و نشخوار فکری (۴۴/۰=مجذور اتا) بالا بود که نشان دهنده تاثیر عمیق مداخله است. نتایج کلی حاکی از آن است که توانمندسازی مدیران با تمرکز بر رهبری تحولی و بلوغ سازمانی، راهبردی موثر و پایدار برای بهبود ساختار مدارس و کاهش نشخوار فکری معلمان است. پیشنهاد می شود وزارت آموزش و پرورش با طراحی برنامه های مشابه، گامی عملی در جهت ارتقای سلامت روانی معلمان و کیفیت محیط کار مدارس بردارد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی مدیران ، بلوغ سازمانی ، نشخوار فکری ، رهبری تحولی ، معلمان