بررسی رابطه جو مدرسه با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه جو مدرسه با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شد. این مطالعه از نوع تحقیقات توصیفی-همبستگی بوده و جامعه آماری آن شامل کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران به تعداد ۱۲۰,۰۰۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و بر اساس جدول مورگان، تعداد ۳۸۴ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از دو ابزار استاندارد شامل پرسشنامه جو مدرسه ویلیامز و همکاران (۲۰۱۸) با ۴۰ گویه و پنج مولفه (ارتباط معلم-دانش آموز، حمایت همسالان، امنیت عاطفی، عدالت و انصاف، و انتظارات تحصیلی) و پرسشنامه پیشرفت تحصیلی فام و تیلور (۲۰۱۶) با ۲۵ گویه استفاده شد. پایایی پرسشنامه ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰/۸۷ و ۰/۸۴ محاسبه گردید که نشان دهنده پایایی مطلوب ابزارها بود. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که بین جو مدرسه و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. ، نتایج نشان داد که مولفه های امنیت عاطفی و عدالت و انصاف نیز با پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری داشتند اما سهم پیش بینی کنندگی کمتری نسبت به سه مولفه دیگر داشتند. این یافته ها بر اهمیت توجه به ابعاد مختلف جو مدرسه در طراحی برنامه های آموزشی و مداخلات مدرسه محور تاکید می کند و لزوم ایجاد محیطی حمایتگرانه، عاطفی و عادلانه را برای ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نشان می دهد. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود که مسئولان آموزشی و مدیران مدارس با برگزاری کارگاه های توانمندسازی معلمان در زمینه ارتباط موثر با دانش آموزان، تقویت فرهنگ همکاری و حمایت میان همسالان، و ایجاد انتظارات تحصیلی روشن و واقع بینانه، زمینه را برای بهبود جو مدرسه و در نتیجه ارتقای پیشرفت تحصیلی فراهم آورند. همچنین پژوهش های آتی با رویکردهای کیفی و طولی برای شناسایی عمیق تر مکانیسم های تاثیرگذار جو مدرسه بر پیشرفت تحصیلی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

جو مدرسه ، پیشرفت تحصیلی ، ارتباط معلم-دانش آموز ، حمایت همسالان