الگوی مدیریت هوشمند کلاس با استفاده از ابزار های نوین تدریس جهت تقویت مهارت های دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی مدیریت هوشمند کلاس مبتنی بر ابزارهای نوین تدریس و بررسی نقش آن در تقویت مهارت های دانش آموزان انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع پژوهش های ترکیبی (کمی و کیفی) به شمار می رود و در قالب یک تحقیق توصیفی-همبستگی اجرا گردید. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان دوره متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که از میان آن ها نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته مدیریت هوشمند کلاس، پرسشنامه استاندارد استفاده از ابزارهای نوین تدریس و پرسشنامه سنجش مهارت های شناختی و فراشناختی دانش آموزان بود که روایی آن ها با نظر متخصصان و پایایی آن ها با محاسبه آلفای کرونباخ تایید گردید. روند پژوهش در چهار مرحله انجام شد: نخست، شناسایی مولفه های مدیریت هوشمند کلاس از طریق مرور نظام مند پیشینه و مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان؛ دوم، طراحی الگوی مفهومی بر اساس مولفه های استخراج شده؛ سوم، آزمون تجربی الگو از طریق تحلیل داده های پیمایشی؛ و چهارم، اعتباریابی الگوی نهایی بر اساس معیارهای تناسب و برازش. مدل تحلیل مطالب در این پژوهش بر پایه روش تحلیل عاملی تاییدی و معادلات ساختاری تدوین شد که در آن مدیریت هوشمند کلاس به عنوان متغیر میانجی بین به کارگیری ابزارهای نوین تدریس و تقویت مهارت های دانش آموزان در نظر گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد که ابزارهای نوین تدریس شامل تخته هوشمند، محتوای چندرسانه ای، آزمون های برخط و سامانه های یادگیری، بر مدیریت هوشمند کلاس اثر مستقیم و معناداری دارند و مدیریت هوشمند کلاس نیز به نوبه خود بر تقویت مهارت های حل مسئله، تفکر انتقادی، همکاری و خودتنظیمی دانش آموزان تاثیر مثبت و معناداری می گذارد. همچنین مشخص شد که مدیریت هوشمند کلاس نقش میانجیگری معناداری در رابطه میان استفاده از ابزارهای نوین تدریس و مهارت های دانش آموزان ایفا می کند و شاخص های برازش مدل از جمله نسبت کای اسکوئر به درجه آزادی، ریشه میانگین مربعات خطای تقریب و شاخص های برازش تطبیقی، کیفیت مطلوب الگو را تایید کردند. نتایج این الگو نشان می دهد که معلم در مدیریت هوشمند کلاس نقش تسهیل گر دارد و ترکیب بهینه ابزارهای نوین با برنامه ریزی آموزشی، پایش لحظه ای مشارکت و بازخورد فوری، شرایطی را فراهم می آورد که دانش آموزان علاوه بر کسب دانش، مهارت های شناختی و اجتماعی خود را نیز تقویت کنند. به طور کلی، یافته های پژوهش بر اهمیت سرمایه گذاری در زیرساخت های دیجیتال مدارس، ارتقای سواد دیجیتال معلمان و تدوین برنامه های درسی تعاملی در راستای تحقق مدیریت هوشمند کلاس و تقویت مهارت های دانش آموزان تاکید دارد. ارائه الگوی تدوین شده می تواند راهنمایی عملی برای طراحان آموزشی، برنامه ریزان درسی و معلمان در بهره گیری موثر از ابزارهای نوین تدریس باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت هوشمند کلاس ، ابزارهای نوین تدریس ، مهارت های دانش آموزان ، یادگیری تعاملی ، معادلات ساختاری