چگونه توانستم با آموزش سواد رسانه ای، استفاده مسئولانه دانش آموزان از فضای مجازی را تقویت کنم؟

این اقدام پژوهی با عنوان چگونه توانستم با آموزش سواد رسانه ای، استفاده مسئولانه دانش آموزان از فضای مجازی را تقویت کنم، در هنرستان کاردانش امیرکبیر و فنی پروین اعتصامی منطقه گراش انجام شد. این آموزشگاه دخترانه، دولتی و دارای ۲۱۷ دانش آموز، ۲۵ نفر همکار و ۱۰ کلاس درس است. مسئله پژوهش از مشاهده استفاده گسترده برخی دانش آموزان از تلفن همراه و فضای مجازی، گفت وگو با دانش آموزان، نظر دبیران و بازخورد اولیا شناسایی شد. بررسی وضعیت موجود نشان داد که تعدادی از دانش آموزان در زمینه مدیریت زمان حضور در فضای مجازی، تشخیص خبرها و مطالب معتبر، حفاظت از اطلاعات شخصی، رعایت حریم خصوصی و اخلاق ارتباطی، به آموزش و راهنمایی بیشتری نیاز دارند. برای گردآوری اطلاعات اولیه، از روش هایی مانند مشاهده مستقیم رفتار دانش آموزان در محیط مدرسه، گفت وگوهای فردی و گروهی با دانش آموزان، دریافت دیدگاه دبیران و اولیا، بررسی فعالیت های کلاسی و طرح موقعیت های فرضی استفاده شد. شواهد اولیه نشان داد که بعضی دانش آموزان بدون برنامه مشخص از تلفن همراه استفاده می کنند، گاهی مطالب تاییدنشده را بازنشر می دهند و از پیامدهای انتشار تصویر، اطلاعات شخصی و گفت وگوهای خصوصی آگاهی کامل ندارند. همچنین استفاده طولانی مدت از تلفن همراه در ساعات پایانی شب، در برخی موارد با خستگی، کاهش تمرکز و تاخیر در انجام تکالیف همراه بود. برای بهبود وضعیت، برنامه ای آموزشی با همکاری مدیر، معاون، دبیران و اولیای دانش آموزان اجرا شد. در این برنامه، نشست های آموزشی و گفت وگوهای کلاسی درباره مفهوم سواد رسانه ای، روش بررسی منبع و اعتبار خبرها، مدیریت زمان، تنظیم استفاده از تلفن همراه، حریم خصوصی، امنیت حساب های شخصی و اخلاق رسانه ای برگزار شد. دانش آموزان در فعالیت های گروهی، نمونه هایی از خبرها، پیام ها و تصویرهای گوناگون را بررسی کردند و نشانه های اطلاعات نادرست، عنوان های اغراق آمیز، پیوندهای مشکوک و درخواست های ناشناس را شناسایی نمودند.

کلیدواژه ها:

آموزش سواد رسانه ای ، استفاده مسئولانه ، دانش آموزان ، فضای مجازی ، اطلاعات شخصی