بررسی تاثیر اجرای نظام ارزشیابی کیفی-توصیفی بر بهبود عملکرد تدریس معلمان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر اجرای نظام ارزشیابی کیفی-توصیفی بر بهبود عملکرد تدریس معلمان و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در مقطع ابتدایی شهر کرمان انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی و علی-مقایسه ای بود که به بررسی رابطه بین میزان آشنایی و کاربست اصول ارزشیابی کیفی-توصیفی با کیفیت عملکرد تدریس معلمان و نیز پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در سه درس فارسی، ریاضی و علوم تجربی پرداخت. جامعه آماری شامل تمامی معلمان مقطع ابتدایی ناحیه ۲ آموزش و پرورش شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به تعداد ۴۲۰ نفر و دانش آموزان پایه چهارم و پنجم آنان به تعداد ۳۸۰۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی، تعداد ۲۰۰ نفر از معلمان و به صورت خوشه ای، ۴۰۰ نفر از دانش آموزان (۲۰۰ نفر از مدارس با اجرای کامل ارزشیابی کیفی-توصیفی و ۲۰۰ نفر از مدارس با رویکرد سنتی) انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه محقق ساخته سنجش میزان کاربست ارزشیابی کیفی-توصیفی (با ۳۵ گویه در چهار مولفه اهداف، روش ها، ابزارها و بازخورد)، پرسشنامه استاندارد عملکرد تدریس معلمان (با ۳۰ گویه در سه بعد برنامه ریزی، اجرا و ارزشیابی تدریس) و میانگین نمرات نوبت دوم دانش آموزان در سه درس مذکور بود که روایی محتوایی و سازه و پایایی (آلفای کرونباخ بالای ۸۵/۰) همه ابزارها تایید گردید. داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و تحلیل واریانس چندمتغیره (MANOVA) تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین میزان کاربست نظام ارزشیابی کیفی-توصیفی با عملکرد تدریس معلمان، همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد از یافته ها، نتیجه گیری می شود که نظام ارزشیابی کیفی-توصیفی، با تغییر نگرش معلمان از کمی نگری محض به توصیف فرایندهای یادگیری، ارتقای بازخوردهای سازنده و مشارکت دهنده و نیز افزایش آگاهی معلمان از نقاط قوت و ضعف تدریس خود، می تواند به طور قابل توجهی عملکرد تدریس را بهبود بخشد و زمینه ساز پیشرفت تحصیلی عمیق تر و پایدارتر دانش آموزان شود و لذا، استمرار و تعمیم این نظام ارزشیابی با رفع موانع اجرایی و توانمندسازی مستمر معلمان، یک ضرورت اجتناب ناپذیر در نظام آموزشی کشور محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی کیفی-توصیفی ، عملکرد تدریس ، پیشرفت تحصیلی ، معلمان ابتدایی ، بازخورد توصیفی