چگونه توانستم مشکل رفتاری شدید و بی رغبتی به مدرسه را در دانش آموز پایه چهارم ابتدایی، پوریا ولی، در کلاس چندپایه کاهش دهم؟

این اقدام پژوهی با هدف کاهش مشکل رفتاری شدید، افزایش سازگاری با محیط مدرسه و تقویت میل و رغبت به حضور در کلاس در دانش آموز پایه چهارم ابتدایی به نام پوریا ولی انجام شد. پوریا در کلاس چندپایه ای تحصیل می کرد که شامل دانش آموزان پایه های اول، چهارم و پنجم ابتدایی بود. از نخستین روز ورود به کلاس، رفتارهایی مانند فریادزدن، راه رفتن مداوم، خودداری از نشستن روی صندلی، بیان مکرر جملاتی مانند من از مدرسه، معلم و دانش آموزان بدم می آید»، به هم ریختن وسایل کلاس، درازکشیدن روی کف کلاس، لجبازی، بی توجهی به درس و اختلال در نظم کلاس مشاهده شد. شدت رفتارهای او به اندازه ای بود که آرامش سایر دانش آموزان مختل می شد و امکان آموزش منظم برای پایه های مختلف کلاس کاهش می یافت.در آغاز، به دلیل ناآرامی دانش آموز، پیشنهاد شد که وی فقط هفته ای دو روز در مدرسه حضور داشته باشد؛ اما پس از گفت وگو با مادر دانش آموز مشخص شد که در سال های قبل نیز هرگاه پوریا رفتارهای ناسازگارانه نشان می داده، مدرسه او را به خانه می فرستاده است و همین موضوع ممکن بود رفتارهای او را تقویت کرده باشد؛ زیرا دانش آموز با بروز رفتار نامطلوب، از مدرسه دور می شد و به هدف خود، یعنی نرفتن به مدرسه، می رسید. بنابراین تصمیم گرفتم به جای حذف او از کلاس، با صبوری، تقویت مثبت، ایجاد رابطه عاطفی، مسئولیت دهی، بازی آموزی و همکاری با خانواده، حضور او در مدرسه را تثبیت کنم.برای گردآوری اطلاعات از روش هایی مانند مشاهده مستقیم، یادداشت روزانه معلم، گفت وگو با مادر دانش آموز، بررسی سابقه رفتاری، گفت وگو با اولیای مدرسه و مقایسه وضعیت قبل و بعد استفاده شد. راهکارهای اجراشده شامل گفت وگوی آرام و مکرر با دانش آموز، شرط گذاری رفتاری مثبت، دادن پاداش برای آرام بودن، سپردن مسئولیت های کوچک مانند نماینده کلاس بودن، نوشتن تاریخ روی تخته، آوردن وسایل از دفتر، بررسی تکالیف همکلاسی ها، استفاده از بازی های مورد علاقه دانش آموز در فرایند یادگیری و ایجاد حس تعلق به کلاس بود.نتایج نشان داد که پس از حدود دو ماه تلاش مستمر، رفتارهای پرخاشگرانه و آشفتگی های کلاسی پوریا به میزان محسوسی کاهش یافت. او آرام تر در کلاس حاضر شد، کمتر فریاد زد، نظم غذا خوردن او بهتر شد، لقمه هایش را یکی یکی در دهان می گذاشت، همکاری بیشتری با آموزگار و همکلاسی ها نشان داد و حتی نسبت به انجام تکالیف رغبت بیشتری پیدا کرد. مهم ترین نشانه تغییر، گریه کردن دانش آموز در روزهای نزدیک به پایان سال تحصیلی و بیان این جمله بود که من دوست ندارم کلاس تعطیل بشه؛ من دوست دارم به مدرسه بیام.این تغییر نشان داد که با رویکرد صبورانه، حمایت عاطفی، تقویت مثبت و پرهیز از طرد دانش آموز، می توان رفتارهای ناسازگارانه را کاهش داد و پیوند دانش آموز با مدرسه را تقویت کرد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مشکل رفتاری ، کلاس چندپایه ، تقویت مثبت ، بازی آموزی ، سازگاری با مدرسه ، دانش آموز پایه چهارم.