چالش های تدریس مفاهیم انتزاعی و فلسفی درس دین و زندگی در دوره متوسطه دوم و راهکارهای عملی

درس دین و زندگی در دوره متوسطه دوم به عنوان یکی از دروس بنیادین نظام آموزشی کشور، نقشی محوری در شکل گیری هویت دینی و جهان بینی توحیدی دانش آموزان ایفا می کند. با این حال، ماهیت انتزاعی و فلسفی مفاهیم مطرح شده در این کتاب، از جمله مباحث مربوط به خداشناسی، معادشناسی، وحی، نبوت، عدل الهی، و رابطه دین با عقلانیت و علوم جدید، چالش های جدی را برای معلمان این درس در فرآیند تدریس ایجاد کرده است. این مقاله با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع معتبر اسلامی و روان شناسی تربیتی، به شناسایی و دسته بندی مهم ترین چالش های پیش روی تدریس مفاهیم انتزاعی و فلسفی درس دین و زندگی پرداخته و سپس راهکارهای عملی و کاربردی برای مواجهه با این چالش ها ارائه می دهد. نتایج تحقیق نشان می دهد که اصلی ترین چالش ها عبارتند از: ضعف در دانش فلسفی و کلامی معلمان، کمبود زمان تدریس، نبود تناسب محتوای کتاب با سطح شناختی دانش آموزان، غلبه رویکرد حفظ محور به جای رویکرد تفکربرانگیز، و چالش های مربوط به روش های ارزشیابی. در مقابل، راهکارهای عملی چون توانمندسازی معلمان در حوزه فلسفه و کلام اسلامی، بازطراحی محتوای آموزشی با رویکرد پرسش محور و کشف گرایانه، استفاده از روش های نوین تدریس همچون بحث گروهی، داستان گویی فلسفی، و مثال های عینی و ملموس، و همچنین اصلاح نظام ارزشیابی به سمت سنجش تفکر و استدلال دینی، می تواند به طور چشمگیری کارایی تدریس این درس را افزایش دهد. این مقاله ضمن تاکید بر ضرورت نگاه میان رشته ای به تدریس مفاهیم دینی، بر اهمیت ایجاد فضای پرسشگری و گفتگوی انتقادی در کلاس درس تاکید می کند و پیشنهادهایی عملی برای بهبود کیفیت تدریس این درس ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

تدریس مفاهیم انتزاعی ، درس دین و زندگی ، فلسفه تعلیم و تربیت ، چالش های تدریس ، دوره متوسطه دوم ، راهکارهای عملی.