طراحی و اعتباریابی مدل ساختاری «تابآوری دیجیتال» معلمان در مواجهه با هوش مصنوعی

پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی مدل ساختاری «تاب آوری دیجیتال» معلمان در مواجهه با هوش مصنوعی انجام شده است. این تحقیق از نوع ترکیبی (آمیخته) با رویکرد اکتشافی متوالی بوده که در بخش کیفی از روش نظریه داده بنیاد و در بخش کمی از روش مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه آماری بخش کیفی شامل خبرگان حوزه علوم تربیتی، فناوری آموزشی و هوش مصنوعی و بخش کمی شامل کلیه معلمان دوره متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. نمونه گیری در بخش کیفی به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری (۱۸ نفر) و در بخش کمی به روش تصادفی طبقه ای (۳۸۰ نفر) انجام شد. ابزارهای پژوهش شامل مصاحبه های نیمه ساختاریافته در بخش کیفی و پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر مدل مستخرج در بخش کمی با ضریب پایایی ۹۲/۰ بود. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۶ مقوله اصلی شامل دانش دیجیتال، مهارت های تطبیقی، خودکارآمدی فناورانه، حمایت سازمانی، هوش هیجانی دیجیتال و فرهنگ یادگیری مستمر به عنوان ابعاد تاب آوری دیجیتال معلمان شد. در بخش کمی، نتایج مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است ۰۹/۰ = RMSEA=، ۹۲/=۰ CFI، ۹۴/۰ GFI= و تمامی مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم در سطح ۰۱/۰ > P معنادار بودند. یافته ها نشان داد که متغیرهای حمایت سازمانی و فرهنگ یادگیری مستمر، بیشترین تاثیر را بر تاب آوری دیجیتال معلمان دارند. بر اساس یافته های پژوهش، پیشنهاد می شود که وزارت آموزش و پرورش با طراحی برنامه های توانمندسازی مبتنی بر مولفه های شناسایی شده و ایجاد بسترهای حمایتی مناسب، زمینه را برای ارتقای تاب آوری دیجیتال معلمان در مواجهه با هوش مصنوعی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری دیجیتال ، معلمان ، هوش مصنوعی ، مدل ساختاری ، اعتباریابی