مقایسه اثربخشی دو سبک آموزش «سازهگرایی» و «ارائه مستقیم» بر خلاقیت و حافظه فعال دانش آموزان تیزهوش و عادی

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی دو سبک آموزش «سازه گرایی» و «ارائه مستقیم» بر خلاقیت و حافظه فعال دانش آموزان تیزهوش و عادی انجام شده است. این تحقیق از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری بود و جامعه آماری آن شامل کلیه دانش آموزان پسر پایه نهم متوسطه اول شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ می باشد. نمونه پژوهش شامل ۱۲۰ دانش آموز (۶۰ دانش آموز تیزهوش و ۶۰ دانش آموز عادی) بود که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در شش گروه (۳ گروه تیزهوش و ۳ گروه عادی) جایدهی شدند. هر یک از گروه های تیزهوش و عادی به سه زیرگروه ۲۰ نفری شامل گروه آزمایش سازنده گرا، گروه آزمایش ارائه مستقیم و گروه کنترل تقسیم شدند. گروه های آزمایش به مدت ۱۴ جلسه ۵۰ دقیقه ای تحت آموزش درس علوم تجربی با سبک های سازنده گرایی و ارائه مستقیم قرار گرفتند و گروه های کنترل، آموزش سنتی را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون خلاقیت تورنس (فرم B) با ضریب پایایی ۸۹/۰ و آزمون حافظه فعال دانیمن و کارپنتر با ضریب پایایی ۸۷/۰ بود. یافته های پژوهش نشان داد که بین میانگین نمرات خلاقیت و حافظه فعال گروه های آزمایش و کنترل در پس آزمون و مرحله پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد (۰۱/۰ > P). همچنین نتایج نشان داد که سبک آموزش سازنده گرایی در مقایسه با سبک ارائه مستقیم، تاثیر بیشتری بر خلاقیت و حافظه فعال دانش آموزان داشته است و این تفاوت در دانش آموزان تیزهوش به مراتب بیشتر از دانش آموزان عادی بود. بر اساس یافته های پژوهش، پیشنهاد می شود که معلمان و طراحان آموزشی، به ویژه در مواجهه با دانش آموزان تیزهوش، از رویکردهای سازنده گرایانه برای پرورش خلاقیت و تقویت حافظه فعال استفاده نمایند و روش های ارائه مستقیم را صرفا برای موارد خاص و با احتیاط به کار گیرند.

کلیدواژه ها:

سبک آموزش سازنده گرایی ، سبک آموزش ارائه مستقیم ، خلاقیت ، حافظه فعال ، دانش آموزان تیزهوش