تاثیر آموزش مبتنی بر مسئله های واقعی زندگی بر ارتقای توانایی تصمیم گیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر مسئله های واقعی زندگی بر ارتقای توانایی تصمیم گیری دانش آموزان پایه ششم ابتدایی در درس مطالعات اجتماعی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش اجرا، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از میان آنان ۶۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایدهی شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد سنجش توانایی تصمیم گیری (محقق ساخته با روایی محتوایی تاییدشده و پایایی ۸۶/۰) استفاده شد. گروه آزمایش به مدت ۱۴ جلسه ۷۰ دقیقه ای تحت آموزش با رویکرد مبتنی بر مسئله های واقعی زندگی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش سنتی دریافت کرد. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA) و چندمتغیری (MANCOVA) در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که میانگین نمرات توانایی تصمیم گیری در گروه آزمایش از ۴۵/۲۸ در پیش آزمون به ۶۷/۴۴ در پس آزمون افزایش یافت، در حالی که این تغییر در گروه کنترل ناچیز بود (از ۱۸/۲۹ به ۴۳/۳۱). همچنین، تحلیل مولفه های تصمیم گیری نشان داد که بیشترین تاثیر بر مولفه های شناسایی مسئله (افزایش ۷۸ درصدی)، ارزیابی گزینه ها (افزایش ۷۵ درصدی) و انتخاب آگاهانه (افزایش ۷۲ درصدی) بوده است. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که تفاوت بین دو گروه در متغیر وابسته در سطح ۰۰۱/۰>p معنادار است و اندازه اثر برای توانایی تصمیم گیری ۷۸/۰ به دست آمد. بر اساس یافته های پژوهش، آموزش مبتنی بر مسئله های واقعی زندگی با فراهم آوردن زمینه های درگیری با مسائل اصیل، تحلیل موقعیت های پیچیده، بررسی پیامدهای گوناگون و بازخورد مستمر، توانسته است به بهبود چشمگیر توانایی تصمیم گیری دانش آموزان منجر شود. این رویکرد با شبیه سازی موقعیت های زندگی واقعی در محیط کلاس، به دانش آموزان امکان می دهد تا مهارت های تصمیم گیری خود را در فضایی امن تمرین کنند و از تصمیم گیری های سطحی و شتابزده فراتر روند و به تصمیم گیری های آگاهانه، مبتنی بر شواهد و مسئولانه دست یابند. پژوهش حاضر نشان می دهد که طراحی آموزشی با رویکرد مسئله های واقعی زندگی می تواند به عنوان یک راهبرد موثر در آموزش مطالعات اجتماعی به کار گرفته شود و برنامه ریزان درسی و معلمان را در جهت بهبود کیفیت یادگیری و پرورش توانایی های تفکر سطح بالا و مهارت های زندگی یاری رساند.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر مسئله های واقعی زندگی ، توانایی تصمیم گیری ، مطالعات اجتماعی ، دانش آموزان ابتدایی ، تفکر انتقادی