طراحی الگوی آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی برای دانش اموزان

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی برای دانش آموزان و با رویکرد آمیخته از نوع اکتشافی متوالی انجام شده است. در بخش کیفی، از روش تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی و تکنیک تحلیل مضمون و در بخش کمی از روش پیمایشی با رویکرد توصیفی-همبستگی استفاده گردید. جامعه آماری در بخش کیفی شامل اساتید برجسته علوم تربیتی، فناوری آموزشی، هوش مصنوعی و روان شناسی شناختی و همچنین معلمان موفق و باتجربه در کاربست فناوری های نوین در کلاس های درس بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری، تعداد ۳۰ نفر انتخاب و مورد مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق قرار گرفتند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دانش آموزان مقطع دوم شهر تهران به تعداد تقریبی ۴۲۰۰ معلم و ۴۵۰۰۰ دانش آموز بود که به ترتیب با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی، ۲۵۰ معلم و ۵۰۰ دانش آموز به عنوان نمونه انتخاب گردیدند و به پرسشنامه های محقق ساخته مبتنی بر یافته های بخش کیفی پاسخ دادند که روایی و پایایی آن ها با استفاده از روش های معتبر آماری تایید شد. یافته های بخش کیفی به شناسایی ۷ مولفه اصلی و ۴۶ شاخص فرعی برای الگوی آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی منجر گردید که مولفه های اصلی عبارت بودند از: یادگیری شخصی سازی شده با هوش مصنوعی، سیستم های هوشمند تدریس و بازخورد فوری، تحلیل داده های یادگیری و ارزشیابی هوشمند، واقعیت افزوده و مجازی در آموزش، تعاملات هوشمند و محیط های یادگیری تطبیقی، بازی سازی و داستان سرایی دیجیتال، و توانمندسازی فراشناختی و خودتنظیمی با کمک هوش مصنوعی. در بخش کمی، نتایج حاصل از تحلیل عاملی تاییدی و مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که الگوی هفت مولفه ای طراحی شده از برازش بسیار مطلوبی برخوردار است و تمامی مولفه ها از بارهای عاملی معنادار و بالایی برخوردار بودند که نشان دهنده اعتبار و روایی سازه الگوی پیشنهادی است. همچنین نتایج نشان داد که مولفه های یادگیری شخصی سازی شده با هوش مصنوعی و سیستم های هوشمند تدریس و بازخورد فوری، بیشترین بار عاملی را به خود اختصاص داده اند که بیانگر اهمیت بی نظیر این دو بعد در عصر تحول دیجیتال و انقلاب هوش مصنوعی در نظام های آموزشی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش مبتنی بر هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، سیستم های هوشمند آموزشی