نقش مدیریت دولتی در بهبود کیفیت نظام آموزش و پرورش

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش مدیریت دولتی در بهبود کیفیت نظام آموزش و پرورش و شناسایی ابعاد، مولفه ها و راهکارهای عملی برای ارتقای کیفیت آموزش از طریق مدیریت دولتی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی-توسعه ای و از نظر روش، آمیخته (کیفی-کمی) از نوع اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت دار و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از مدیران ارشد آموزش و پرورش، متخصصان مدیریت دولتی، اساتید دانشگاهی و برنامه ریزان آموزشی که به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری انتخاب شدند، ابعاد و مولفه های نقش مدیریت دولتی در بهبود کیفیت آموزش شناسایی شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای بر اساس مولفه های استخراج شده طراحی و بر روی ۲۸۰ نفر از مدیران و کارشناسان آموزش و پرورش شهر تهران که به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند، اجرا گردید. یافته های بخش کیفی منجر به شناسایی ۶ مولفه اصلی و ۲۸ شاخص فرعی برای نقش مدیریت دولتی در بهبود کیفیت آموزش شد که مولفه های اصلی عبارت بودند از: تدوین سیاست ها و راهبردهای کلان (۵ شاخص)، تامین و تخصیص منابع مالی (۴ شاخص)، توانمندسازی نیروی انسانی (۵ شاخص)، نظارت و ارزیابی عملکرد (۵ شاخص)، ایجاد ساختارهای مشارکتی (۴ شاخص)، و ارتقای شفافیت و پاسخ گویی (۵ شاخص). یافته های بخش کمی نشان داد که مدیریت دولتی تاثیر مثبت و معناداری بر کیفیت نظام آموزش و پرورش دارد و مولفه های «توانمندسازی نیروی انسانی و تدوین سیاست ها و راهبردهای کلان» بالاترین تاثیر را بر کیفیت آموزش دارند. همچنین، نتایج نشان داد که مهم ترین چالش های مدیریت دولتی در بهبود کیفیت آموزش شامل نبود ثبات مدیریتی، کمبود منابع مالی، ضعف نظام نظارت و ارزیابی، و نبود مشارکت ذی نفعان است. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که مدیریت دولتی با ایفای نقش های کلیدی خود در تدوین سیاست های راهبردی، تامین منابع، توانمندسازی نیروی انسانی، نظارت موثر، ایجاد مشارکت و ارتقای شفافیت، می تواند به طور قابل توجهی به بهبود کیفیت نظام آموزش و پرورش کمک کند. بنابراین، پیشنهاد می شود که نظام مدیریت دولتی آموزش و پرورش با تمرکز بر مولفه های شناسایی شده، به ویژه توانمندسازی نیروی انسانی و تدوین سیاست های راهبردی، به ارتقای کیفیت آموزش و پرورش بپردازد و با ایجاد ثبات مدیریتی، تامین منابع پایدار، و تقویت نظام نظارت و مشارکت، زمینه را برای تحقق اهداف کیفی نظام آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مدیریت دولتی ، کیفیت آموزش ، نظام آموزش و پرورش ، سیاست گذاری آموزشی ، توانمندسازی نیروی انسانی