هوش مصنوعی مولد؛ معلم جدید یا تهدیدی برای خلاقیت

هوش مصنوعی مولد به عنوان یکی از تاثیرگذارترین فناوری های عصر حاضر، نظام های آموزشی را با پرسشی بنیادین مواجه ساخته است: آیا این فناوری می تواند به عنوان معلمی کارآمد در خدمت پرورش خلاقیت قرار گیرد، یا تهدیدی جدی برای اصالت اندیشه و عاملیت انسانی به شمار می رود؟ این مقاله مروری با بهره گیری از پژوهش های معتبر ایرانی و بین المللی، به واکاوی نقش دوگانه هوش مصنوعی مولد در فرآیند خلاقیت پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی مولد تاثیری ناهمگن بر مولفه های خلاقیت دارد: از یک سو، سیالی و انعطاف پذیری ایده ها را افزایش می دهد، اما از سوی دیگر، در مولفه اصالت با چالش تکرار الگوهای الگوریتمی مواجه است. همچنین، این فناوری فاقد ظرفیت درک عمیق از بافت های فرهنگی و تجربه زیسته انسانی است. نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که هوش مصنوعی مولد را باید به مثابه «همتولیدکننده» یا «دستیار خلاق» در نظر گرفت که کاربست موثر آن، مستلزم بازتعریف نقش معلم، طراحی آموزشی هدفمند، تقویت سواد انتقادی فراگیران و بومی سازی ابزارهاست. در غیاب نظارت آگاهانه، این فناوری می تواند به الگوریتمی شدن ذهن و تضعیف عاملیت انسانی بینجامد.

کلیدواژه ها:

آموزش ، خلاقیت ، سواد هوش مصنوعی ، عاملیت انسانی ، هوش مصنوعی مولد