تحلیل تاثیر محیط های یادگیری هوشمند، فناوری های آموزشی نوین و خلاقیت دانش آموزان در مدارس: مرور پژوهش های معاصر

پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر محیط های یادگیری هوشمند و فناوری های آموزشی نوین بر خلاقیت دانش آموزان در مدارس انجام شده است. در عصر تحول دیجیتال و ظهور آموزش ۴.۰، نظام های آموزشی با ضرورت بازنگری در رویکردهای سنتی و حرکت به سوی محیط های یادگیری پویا، تعاملی و خلاقیت محور مواجه هستند. این مطالعه با روش مرور نظام مند و با جستجوی جامع در پایگاه های داده معتبر شامل Scopus، Web of Science، Springer، ScienceDirect و ERIC در بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۶ صورت گرفته است. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج و ارزیابی کیفیت مقالات، در نهایت ۱۱۸ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که محیط های یادگیری هوشمند از طریق پنج رکن اساسی یعنی فناوری هوشمند، آموزش هوشمند، محیط یادگیری هوشمند، یادگیری هوشمند و یادگیرندگان هوشمند به پرورش خلاقیت دانش آموزان کمک می کنند. فناوری های کلیدی مورد استفاده در این محیط ها شامل اینترنت اشیاء، هوش مصنوعی، واقعیت مجازی و افزوده، داده های بزرگ، رایانش ابری و دستگاه های هوشمند همراه هستند. این فناوری ها از شش دسته محصولات دیجیتال شامل ابزارهای ذخیره سازی و اشتراک گذاری اطلاعات، بازی های دیجیتال، طراحی دیجیتال، نویسندگی دیجیتال، رباتیک و محیط های یادگیری مجازی، خلاقیت دانش آموزان را از پنج طریق افزایش انگیزه، تسهیل فعالیت های حرفه ای، ارتقاء تفکر مرتبه بالاتر، تقویت همکاری خلاقانه و مدیریت بار شناختی تحت تاثیر قرار می دهند. همچنین، محیط های یادگیری نوآورانه با ویژگی هایی نظیر انعطاف پذیری فضایی، چیدمان قابل تنظیم، مناطق یادگیری متنوع، و کنترل های محیطی پاسخ گو، بستر مناسبی برای پرورش تفکر واگرا، حل مسئله خلاقانه و همکاری گروهی فراهم می آورند. با این حال، پیاده سازی اثربخش این محیط ها با چالش هایی نظیر دسترسی نابرابر به فناوری، کمبود مهارت های دیجیتال معلمان، مقاومت در برابر تغییر، و فقدان چارچوب های نظری منسجم مواجه است. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت طراحی محیط های یادگیری به عنوان "اکوسیستم های در حال شدن" تاکید دارد که در آن رابطه پویا میان آموزش، فضا و فناوری به گونه ای تنظیم شود که خلاقیت به عنوان یک شایستگی کلیدی قرن بیست و یکم در دانش آموزان شکوفا گردد.

کلیدواژه ها:

محیط های یادگیری هوشمند ، فناوری های آموزشی نوین ، خلاقیت ، مدارس ، مطالعه مروری ، آموزش محیط های یادگیری نوآورانه