بررسی نقش خانواده و شبکه های اجتماعی در بازتولید یا کاهش نابرابری های آموزشی

نابرابری های آموزشی یکی از چالش های پایدار نظام های آموزشی در سراسر جهان است که ریشه در عوامل ساختاری، اقتصادی و فرهنگی دارد. در این میان، دو نهاد کلیدی یعنی خانواده و شبکه های اجتماعی مجازی، نقش دوگانه ای در بازتولید یا کاهش این نابرابری ها ایفا می کنند. این مقاله مروری با هدف بررسی جامعه شناختی نقش خانواده و شبکه های اجتماعی در بازتولید یا کاهش نابرابری های آموزشی انجام شده است. یافته های پژوهش های متعدد نشان می دهد که خانواده از طریق سرمایه فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی خود، نقش تعیین کننده ای در بازتولید نابرابری ها ایفا می کند؛ به گونه ای که کودکان خانواده های با سرمایه بالا، از امکانات آموزشی بیشتری برخوردار می شوند و مسیر موفقیت تحصیلی را هموارتر طی می کنند. در مقابل، شبکه های اجتماعی مجازی با فراهم کردن دسترسی به محتوای آموزشی رایگان، ایجاد فرصت های یادگیری غیررسمی و امکان ارتباط با معلمان و همسالان، پتانسیل کاهش نابرابری ها را دارند، اما در عمل، الگوریتم ها و شکاف دیجیتال باعث بازتولید و حتی تشدید نابرابری های موجود می شوند. نتیجه آنکه خانواده و شبکه های اجتماعی هر دو به عنوان عرصه های بازتولید یا کاهش نابرابری عمل می کنند و سیاست گذاری هوشمندانه در حوزه آموزش، نیازمند توجه همزمان به این دو نهاد و تعامل پیچیده میان آن هاست.

کلیدواژه ها:

نابرابری های آموزشی ، خانواده ، شبکه های اجتماعی ، سرمایه فرهنگی ، شکاف دیجیتال ، بازتولید اجتماعی