چالش های حقوقی آموزش مجازی نظام آموزشی ایران

گسترش فناوری های اطلاعات و ارتباطات، به ویژه پس از همه گیری ویروس کووید-۱۹، موجب تحول اساسی در شیوه های آموزش و یادگیری شده و آموزش مجازی را به یکی از ارکان اصلی نظام آموزشی تبدیل کرده است. هرچند این شیوه آموزشی فرصت هایی نظیر توسعه عدالت آموزشی، افزایش انعطاف پذیری فرایند یادگیری، کاهش محدودیت های زمانی و مکانی و دسترسی گسترده تر به منابع آموزشی را فراهم ساخته است، اما هم زمان چالش های حقوقی، اخلاقی و مدیریتی متعددی را نیز به همراه داشته است. هدف این مقاله مروری توصیفی، بررسی مهم ترین چالش های حقوقی آموزش مجازی در نظام آموزشی ایران با تکیه بر مطالعات علمی و اسناد موجود است. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی، موضوعاتی مانند حمایت از حریم خصوصی دانش آموزان و معلمان، امنیت داده های آموزشی، مالکیت فکری محتوای دیجیتال، مسئولیت حقوقی موسسات آموزشی، اعتبار ارزشیابی های الکترونیکی، شکاف دیجیتال، دسترسی برابر به آموزش و خلاهای قانونی موجود را بررسی می کند. یافته های مطالعات نشان می دهد که اگرچه آموزش مجازی توانسته است ظرفیت های ارزشمندی برای ارتقای کیفیت یادگیری ایجاد کند، اما نبود چارچوب حقوقی جامع، ضعف مقررات حمایتی، نبود نظام مشخص حفاظت از داده های آموزشی و ابهام در مسئولیت های حقوقی بازیگران آموزشی، از مهم ترین چالش های توسعه پایدار این شیوه آموزشی در ایران به شمار می رود. مقاله در پایان، ضمن شناسایی خلاهای پژوهشی، پیشنهادهایی برای اصلاح قوانین، تدوین سیاست های حمایتی و توسعه نظام حقوقی آموزش مجازی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، حقوق آموزش ، حریم خصوصی ، فناوری آموزشی ، آموزش دیجیتال ، مالکیت فکری ، نظام آموزشی ایران