نقش هوش مصنوعی در تغییر جایگاه معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر در فضای مدرسه

هوش مصنوعی در سال های اخیر به یکی از تاثیرگذارترین فناوری ها در عرصه آموزش تبدیل شده است و نه تنها شیوه های یاددهی و یادگیری را دگرگون کرده، بلکه جایگاه حرفه ای معلم را نیز از یک انتقال دهنده صرف دانش به سمت نقش های پیچیده تر، انسانی تر و حرفه ای تر سوق داده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقش هوش مصنوعی در تغییر جایگاه معلم از ارائه کنده محتوا به طراح تجربه یادگیری، ناظر بر رشد شناختی و هیجانی دانش آموزان و هدایت کننده تغییرات آموزشی در فضای مدرسه و تبیین ابعاد تربیتی، اخلاقی و سازمانی این تحول است. روش پژوهش به صورت مروری-تحلیلی انجام شده و بر پایه بررسی ادبیات پژوهشی و مطالعات معتبر مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، شخصی سازی یادگیری، مدیریت داده محور کلاس و بازتعریف نقش معلم سامان یافته است. یافته های حاصل از بررسی متون نشان می دهد که هوش مصنوعی با قابلیت هایی همچون شخصی سازی فرآیند آموزش، تحلیل لحظه ای عملکرد دانش آموزان، ارائه بازخوردهای سریع، پشتیبانی از تصمیم گیری تربیتی و کاهش بار فعالیت های اداری معلم، بستر مناسبی را برای تمرکز بیشتر معلم بر تعاملات انسانی، راهنمایی فردی، انگیزش بخشی و پرورش تفکر انتقادی فراهم می سازد. با این حال، تحقق اثربخش این تحول نیازمند ارتقای سواد دیجیتال معلمان، حفظ داوری تربیتی، رعایت اخلاق حرفه ای و کاربست هوش مصنوعی به عنوان مکمل رابطه انسانی است. در نهایت، پژوهش حاضر به این نتیجه می رسد که هوش مصنوعی نه رقیب معلم، بلکه ابزاری قدرتمند برای بازتعریف و ارتقای جایگاه حرفه ای اوست.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، نقش معلم ، تسهیل گری یادگیری