تدوین راهبردهای توانمندسازی دانش آموزان برای مواجهه با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در فضای مجازی

پژوهش حاضر با هدف تدوین راهبردهای توانمندسازی دانش آموزان برای مواجهه با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی در فضای مجازی انجام شده است. با گسترش روزافزون ابزارهای هوش مصنوعی مولد و دسترسی آسان دانش آموزان به این فناوری ها، ضرورت طراحی چارچوبی نظام مند برای افزایش ظرفیت های شناختی، انتقادی و اخلاقی آنان در برخورد با محتوای تولیدشده توسط الگوریتم ها بیش از پیش احساس می شود. این پژوهش از نوع پژوهش های کیفی با رویکرد تحلیل محتوای جهت دار بوده و برای گردآوری داده ها از روش بررسی اسناد و مدارک و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه علوم تربیتی، فناوری آموزشی و سواد رسانه ای استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که راهبردهای توانمندسازی دانش آموزان در چهار سطح اصلی قابل طبقه بندی است: سطح شناختی شامل توسعه تفکر انتقادی و مهارت های تحلیل اطلاعات، سطح مهارتی شامل آموزش سواد دیجیتال و سواد هوش مصنوعی، سطح اخلاقی شامل آگاهی از سوگیری های الگوریتمی و مسئولیت پذیری در استفاده از محتوا، و سطح فراشناختی شامل خودتنظیمی و توانایی ارزیابی فرآیند یادگیری خود در مواجهه با محتوای هوش مصنوعی. همچنین یافته ها حاکی از آن است که اجرای موفق این راهبردها نیازمند بازطراحی برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان، مشارکت فعال خانواده ها و ایجاد زیرساخت های فناورانه مناسب در مدارس است. نتایج پژوهش نشان می دهد که توانمندسازی دانش آموزان در مواجهه با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی، نه تنها از آنان در برابر خطرات و آسیب های احتمالی این فناوری محافظت می کند، بلکه فرصت های بی نظیری برای ارتقای سطح یادگیری، خلاقیت و استقلال فکری آنان فراهم می آورد. بر این اساس، پیشنهاد می شود نظام آموزش و پرورش با تدوین سیاست های جامع و اجرای برنامه های عملیاتی، زمینه های لازم برای تحقق این توانمندسازی را در تمامی سطوح آموزشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی دانش آموزان ، محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی ، فضای مجازی ، سواد دیجیتال ، تفکر انتقادی.