طراحی کلاس درس منعطف و استراتژی های عملی جهت مدیریت تفاوت های فردی دانش آموزان نوجوان

پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب طراحی کلاس درس منعطف و شناسایی استراتژی های عملی برای مدیریت موثر تفاوت های فردی دانش آموزان نوجوان انجام شده است. دوره نوجوانی به عنوان یکی از حساسترین مراحل تحول انسانی، با تغییرات گسترده در ابعاد زیستی، شناختی، هیجانی و اجتماعی همراه است که تنوع شگرفی در نیازها، توانایی ها و سبک های یادگیری فراگیران ایجاد می کند. این پژوهش با روش کیفی از نوع مروری-تحلیلی و با رویکرد کتابخانه ای انجام شد. جامعه پژوهش شامل تمامی مقالات علمی، کتب تخصصی و اسناد منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی بود که با نمونه گیری هدفمند، چهل و دو منبع مرتبط انتخاب و واکاوی شد. یافته ها نشان داد که مولفه های کلیدی طراحی کلاس منعطف عبارتند از انعطاف پذیری فضایی، چیدمان پویا و مبلمان قابل بازآرایی، مناطق یادگیری متمایز، فناوری آموزشی یکپارچه و انعطاف پذیری زمانی. همچنین استراتژی های عملی مدیریت تفاوت ها در چهار حوزه محتوا، فرایند، محصول و محیط یادگیری احصا گردید که از آن میان، گروه بندی منعطف، ایستگاه های یادگیری، لایه بندی محتوا و ارزشیابی انعطاف پذیر بیشترین کاربرد را دارند. نتیجه آنکه تلفیق طراحی فضای منعطف با رویکردهای آموزش متمایز، زمینه ساز افزایش انگیزه، مشارکت و پیشرفت تحصیلی در جمعیت ناهمگون نوجوانان می شود.

کلیدواژه ها:

کلاس درس منعطف ، تفاوت های فردی ، دانش آموزان نوجوان ، آموزش متمایز ، طراحی محیط یادگیری.