تحلیل نقش سرمایه روانشناختی در پیش بینی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دارای عملکرد بالا

پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش سرمایه روانشناختی در پیش بینی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دارای عملکرد بالا انجام شد. سرمایه روانشناختی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین روانشناسی مثبت گرا، شامل چهار مولفه خودکارآمدی، امیدواری، تاب آوری و خوش بینی است که می تواند نقش تعیین کننده ای در کیفیت زندگی تحصیلی افراد ایفا کند. اشتیاق تحصیلی نیز به عنوان یکی از مهم ترین پیش بینی کننده های موفقیت تحصیلی، نشان دهنده میزان درگیری فعال، عاطفی و شناختی دانش آموزان با فرآیند یادگیری است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی بوده و جامعه آماری آن شامل تمامی دانش آموزان دارای عملکرد بالا در مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. از میان این جامعه، نمونه ای به حجم ۳۸۴ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه سرمایه روانشناختی لوتانز و همکاران و پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریگز و همکاران استفاده گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از روش های آمار توصیفی شامل میانگین، انحراف استاندارد و ضریب همبستگی و همچنین روش های آمار استنباطی شامل تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های پژوهش نشان داد که بین سرمایه روانشناختی و تمامی مولفه های آن با اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دارای عملکرد بالا رابطه مثبت و معنادار وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که سرمایه روانشناختی قادر به پیش بینی معنادار اشتیاق تحصیلی در این گروه از دانش آموزان است و مولفه خودکارآمدی بیشترین سهم را در این پیش بینی دارد. بر اساس یافته های به دست آمده، می توان نتیجه گرفت که سرمایه روانشناختی به عنوان یک سازه روانشناختی مثبت، نقش مهمی در تبیین و پیش بینی اشتیاق تحصیلی دانش آموزان با عملکرد بالا ایفا می کند و تقویت این سرمایه می تواند به عنوان یک راهبرد موثر در جهت ارتقای کیفیت تحصیلی این دانش آموزان مدنظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سرمایه روانشناختی ، اشتیاق تحصیلی ، عملکرد بالا ، خودکارآمدی ، دانش آموزان