بررسی آینده پژوهی نقش معلم در نظام های آموزشی مبتنی بر دستیارهای هوش مصنوعی

ظهور و توسعه شتاب آور فناوری های هوش مصنوعی در عصر حاضر، تمامی ابعاد زیست بشر از جمله حوزه آموزش و پرورش را با دگرگونی های بنیادین روبرو ساخته است. ورود دستیارهای هوشمند به کلاس های درس و نظام های یادگیری، پرسش های اساسی را در خصوص آینده حرفه معلمی و چیستی نقش او در فرآیند تعلیم و تربیت مطرح می کند. این مقاله با رویکردی آینده پژوهانه به دنبال واکاوی نقش متغیر معلم در افق نظام های آموزشی مبتنی بر دستیارهای هوش مصنوعی است. در این راستا، ضمن بررسی مفاهیم بنیادین مرتبط با هوش مصنوعی آموزشی و دستیارهای یادگیری، به تحلیل کارکردهای کنونی و بالقوه این فناوری ها در محیط های یادگیری پرداخته می شود. یافته های پژوهش نشان می دهد که برخلاف برخی پیش بینی های افراطی مبنی بر حذف معلم توسط ماشین های هوشمند، آینده نقش معلم نه تنها از بین نخواهد رفت، بلکه به سمت تعالی و ارتقاء به سطوح بالاتر راهبری، تسهیل گری، پرورش تفکر انتقادی و تربیت اخلاقی-عاطفی سوق خواهد یافت. در این چشم انداز، معلم به عنوان طراح اصلی تجربه یادگیری، تفسیرکننده داده های تحلیلی، و مرجع ارتباط انسانی و عاطفی در کلاس درس ایفای نقش خواهد کرد. مقاله به چالش های پیش�روی این تحول از جمله شکاف دیجیتال، مسائل حریم خصوصی، وابستگی بیش از حد به فناوری، و ضرورت بازتعریف شایستگی های حرفه ای معلمان نیز می پردازد. در نهایت، با ترسیم سناریوهای محتمل برای آینده، بر ضرورت آمادگی نظام های آموزشی و برنامه های درسی تربیت معلم برای مواجهه هوشمندانه با این تحولات تاکید می گردد. نتیجه آنکه هم افزایی هوشمندانه میان قابلیت های تحلیلی-تکرارپذیر دستیارهای مصنوعی و ظرفیت های بی بدیل انسانی معلم در خلاقیت، همدلی، و قضاوت اخلاقی، مسیر مطلوب تحول نظام های آموزشی آینده را ترسیم می نماید.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، نقش معلم ، نظام های آموزشی ، دستیارهای هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی در آموزش ، یادگیری شخصی سازی شده ، تربیت معلم.