طراحی الگوی نقش آفرینی نوین معلم در کلاس های درس مبتنی بر هم افزایی انسان و هوش مصنوعی

پیشرفت های شتابان در حوزه هوش مصنوعی، افق های تازه ای را در عرصه آموزش و پرورش گشوده است که بی تردید بازتعریف بنیادین نقش های سنتی معلمی را به دنبال خواهد داشت. این مقاله با هدف طراحی و تبیین الگویی نوین برای نقش آفرینی معلم در کلاس های درسی که بر پایه هم افزایی انسان و هوش مصنوعی استوارند، به نگارش درآمده است. پرسش اصلی پژوهش آن است که چگونه می توان در فضای آموزشی، تعاملی پویا و سازنده میان دانش و توانمندی های معلم و قابلیت های تحلیلی و پردازشی هوش مصنوعی برقرار کرد تا کیفیت یادگیری دانش آموزان به طور چشمگیری ارتقا یابد. روش این پژوهش کیفی و از نوع تحلیل محتوای استقرایی است که با مرور نظام مند ادبیات نظری و مطالعات پیشین و نیز مصاحبه با خبرگان تعلیم و تربیت و متخصصان فناوری آموزشی انجام شده است. یافته ها حاکی از آن است که الگوی کارآمد نقش آفرینی نوین معلم را می توان در چهار محور کلیدی ترسیم نمود: معلم به عنوان طراح و معمار تجربه یادگیری، معلم به عنوان راهبر و تسهیل گر فرایند شناختی، معلم به عنوان ارزیاب و بازخورددهنده هوشمند، و معلم به عنوان مربی و پرورش دهنده مهارت های فراشناختی و اجتماعی. این الگو همچنین بر ضرورت توانمندسازی حرفه ای معلمان در حوزه سواد دیجیتال و هوش مصنوعی، بازنگری در برنامه های درسی و محتوای آموزشی، و ایجاد زیرساخت های فنی و اخلاقی مناسب تاکید دارد. نتیجه این هم افزایی، نه تنها کارآمدتر شدن فرایند یاددهی-یادگیری، بلکه رشد همه جانبه دانش آموزان در ابعاد شناختی، عاطفی و اجتماعی خواهد بود. در پایان، پیشنهادهایی برای اجرای این الگو در نظام آموزشی ایران ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نقش معلم ، هم افزایی انسان و هوش مصنوعی ، آموزش هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، طراحی آموزشی نوین.