بررسی تاثیر فعالیت های پژوهش محور بر تقویت فرهنگ پرسشگری و فهم عمیق آموزه های دینی در مدارس متوسطه

امروزه نظام های آموزشی پیشرو، در پی گذار از آموزش حافظه محور و انتقال صرف اطلاعات به سوی پرورش ذهن های پرسشگر، نقاد و خلاق هستند. در این میان، حوزه ی آموزش دینی که همواره با چالش های گوناگونی در زمینه ی ایجاد انگیزه و درک ژرف از مفاهیم متعالی روبه رو بوده است، بیش از هر عرصه ی دیگری به رویکردهای نوین تدریس نیاز دارد. این مقاله با هدف بررسی تاثیر فعالیت های پژوهش محور بر دو مولفه ی کلیدی، یعنی «فرهنگ پرسشگری» و «فهم عمیق آموزه های دینی» در میان دانش آموزان مقطع متوسطه به نگارش درآمده است. روش پژوهش، ترکیبی از مطالعه ی مرور نظام مند پیشینه ی نظری و تحلیل یافته های پژوهش های تجربی معتبر داخلی و خارجی در ده سال اخیر است. یافته ها حاکی از آن است که فعالیت های پژوهش محور از مسیر ایجاد موقعیت های مسئله محور، تقویت کنجکاوی طبیعی، افزایش تعامل گروهی و تمرین مهارت های استدلالی، به شکلی معنادار توانایی دانش آموزان را در طرح پرسش های بنیادین درباره ی باورها، اخلاقیات و معارف دینی ارتقا می بخشد. همچنین، این رویکرد با بهره گیری از روش هایی نظیر کاوش در متون مقدس، تحلیل تطبیقی روایات، مصاحبه با صاحب نظران دینی و انجام پروژه های میدانی، زمینه سازی می نماید تا مفاهیم انتزاعی دین به تجربه ای زیسته و ملموس برای نوجوانان بدل شود. نتیجه ی نهایی آن که پژوهش محوری نه تنها به عنوان یک روش تدریس، بلکه به مثابه ی یک فلسفه ی تربیتی، می تواند انقلاب آرامی در کلاس های درس دینی ایجاد کرده و نسلی را پرورش دهد که نه حافظ محض، که فهمنده و پرسشگری عامل و مومنی آگاهانه است. لذا توصیه می شود که نظام آموزشی کشور، با بازنگری در برنامه های درسی و توانمندسازی معلمان، گام های اساسی در جهت نهادینه سازی این رویکرد بردارد.

کلیدواژه ها:

فعالیت های پژوهش محور ، فرهنگ پرسشگری ، فهم عمیق ، آموزه های دینی ، مدارس متوسطه ، تربیت دینی.