شاعرانه ترین صفات سخن آرا در: «گزیده ای از غزلیات مولانا»

کاربرد صفات در غزلیات شمس بسیار فراوان و متنوع است. هرچند مولانا از آن دسته شاعران نیست که شعر را بخاطر خلق اشعار زیبا و تصاویر خیال انگیز و نیز سخنوری و تفاخر بسراید. شعر بیشتر بر جان و دل او الهام می شود. صفات و گروه های وصفی درغزل مولانا همواره اعتبار و ارزش خاص خود را دارند. صفات اعم از صفات شاعرانه یا به تعبیری «سخن آرا» و صفات (غیرشاعرانه) در بیت بیت غزلیات مشاهده می شوند، که در این مبحث مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته اند. منظور از صفات غیرشاعرانه صفت هایی است که تنها یک نقش، ویژگی یا کیفیت معمولی برای موصوف خود بیان می کنند و هیچ گونه لذت ادبی یا تاثیر موسیقایی و تصویر سازی و عاطفه ندارند صفاتی از قبیل: (روز روشن)، (شب سرد)، (روی زشت). همانطور که پیداست این ترکیب ها تنها یک ترکیب وصفی ساده اند و هیچ نشانه ای از شاعرانه و ادبی بودن ندارند. اما صفات ادبی صفاتی هستند که خیال انگیز، تصویر ساز، تاثیر ‘گذار و همراه با هم حسی، عاطفه و تخیل برای مخاطب باشند، روح جان مخاطب را درگیر رمزوراز های پیداوپنهان خود می کنند، استعاره می سازند، تشبیه برقرار می کنند، به ایهام می اندازند و اغراق دارند و ... که کار ما شناسایی همین ویژگی ها و نوآوری های زیبا و ناب در این دسته از صفات است. صفاتی از قبیل:( قندلبان)، (ظریف جهان)، (سبزپوشان)، (حله بافان) و ... در پایان گذری کوتاه هم بر شکل و ساختمان این صفات خواهیم نمود.

کلیدواژه ها:

صفات شاعرانه ، سخن آرا ، غیرشاعرانه ، ایستا ، پویا ، تخیل ، عاطفه ، آرایش های ادبی.