طراحی الگوی مدرسه مهارت کسب وکار با رویکرد کاهش بازماندگی از تحصیل، توسعه مهارت های شغلی و ارتقای اشتغال پذیری دانش آموزان

آموزش و پرورش یکی از بنیادی ترین ارکان توسعه پایدار و مهم ترین ابزار پرورش سرمایه انسانی در هر جامعه است. کیفیت نظام آموزشی، نقش تعیین کننده ای در رشد اقتصادی، کاهش نابرابری های اجتماعی، ارتقای بهره وری نیروی انسانی و تحقق عدالت آموزشی دارد. در دهه های اخیر، با تغییرات گسترده در ساختار اقتصاد، فناوری و بازار کار، انتظارات از نظام های آموزشی نیز دگرگون شده است. امروزه آموزش تنها به انتقال دانش نظری محدود نیست، بلکه باید زمینه کسب مهارت های حرفه ای، تقویت توانمندی های فردی و آمادگی برای ورود به بازار کار را نیز فراهم سازد (UNESCO, ۲۰۲۱).یکی از مهم ترین چالش های نظام آموزشی ایران، پدیده بازماندگی از تحصیل است. این پدیده نه تنها حق بنیادین آموزش را از بخشی از نوجوانان سلب می کند، بلکه پیامدهای گسترده ای همچون افزایش بیکاری، گسترش فقر، کاهش سرمایه انسانی و افزایش آسیب های اجتماعی را نیز در پی دارد. بخش قابل توجهی از دانش آموزان به دلیل مشکلات اقتصادی، اشتغال زودهنگام، شرایط خانوادگی، محرومیت های جغرافیایی و کاهش انگیزه تحصیلی، پیش از پایان دوره متوسطه از چرخه آموزش خارج می شوند. این وضعیت ضرورت بازنگری در الگوهای آموزشی و ارائه راهکارهای نوآورانه برای حفظ دانش آموزان در نظام تعلیم و تربیت را دوچندان می کند.در این میان، آموزش های فنی و حرفه ای به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای توسعه سرمایه انسانی، نقش مهمی در افزایش اشتغال پذیری، تقویت مهارت های حرفه ای و کاهش فاصله میان آموزش و بازار کار ایفا می کنند. بسیاری از کشورها با بهره گیری از نظام های آموزش مهارت محور، توانسته اند ضمن کاهش نرخ ترک تحصیل، زمینه ورود موفق جوانان به بازار کار را نیز فراهم آورند (OECD, ۲۰۲۱).بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگوی «مدرسه مهارت کسب وکار» انجام شده است. این الگو تلاش می کند با تلفیق آموزش رسمی، مهارت آموزی، کارورزی و آموزش کارآفرینی، بستری منعطف برای بازگشت دانش آموزان بازمانده از تحصیل فراهم سازد و آنان را برای ادامه تحصیل، اشتغال و مشارکت موثر در توسعه اقتصادی و اجتماعی آماده کند.

کلیدواژه ها:

الگوی مدرسه ، کسب وکار ، تحصیل