فرا تحلیل نقش روابط معلم دانش آموز در تقویت احساس تعلق به مدرسه بر اساس پژوهش های ایرانی

مقدمه و هدف: احساس تعلق به مدرسه به عنوان یکی از مولفه های اساسی سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، همواره مورد توجه پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی بوده است. در میان عوامل متعدد تاثیرگذار بر این سازه، کیفیت روابط میان معلم و دانش آموز نقشی کلیدی ایفا می کند. هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل نظام مند پژوهش های انجام شده در ایران به منظور تعیین اندازه اثر کلی روابط معلم-دانش آموز بر احساس تعلق به مدرسه است. روش شناسی: این مطالعه با رویکرد فراتحلیل کمی و با استفاده از نرم افزار سی ام ای انجام شده است. جامعه آماری شامل تمامی پژوهش های علمی-پژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ است که به بررسی رابطه بین متغیرهای مذکور پرداخته اند. پس از اعمال ملاک های ورود و خروج، ۲۵ مطالعه با حجم نمونه کلی بالغ بر ۷۵۰۰ نفر وارد فرآیند تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که اندازه اثر ترکیبی روابط معلم-دانش آموز بر احساس تعلق به مدرسه، معادل ۴۲/۰ (با سطح معناداری ۰۰۱/۰>P) است که بر اساس معیار کوهن، اندازه ای متوسط تا زیاد محسوب می شود. همچنین، مولفه های «حمایت عاطفی معلم» و «احساس عدالت در کلاس» به عنوان قوی ترین پیش بینی کننده های تعلق شناسی شناسایی شدند. شایان ذکر است که جنسیت دانش آموزان و پایه تحصیلی، نقش تعدیل گری معناداری در این رابطه ایفا نمی کنند. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، می توان ادعا کرد که سرمایه گذاری بر روی توانمندسازی معلمان در حوزه تعاملات مثبت کلاسی، یک راهبرد موثر و علمی برای ارتقای سلامت روانی و کاهش افت تحصیلی دانش آموزان در نظام آموزشی ایران است.

کلیدواژه ها:

فراتحلیل ، روابط معلم-دانش آموز ، احساس تعلق به مدرسه ، پژوهش های ایرانی ، علوم تربیتی