تاثیر یادگیری مبتنی بر بازی بر خلاقیت و مشارکت دانش آموزان ابتدایی

یادگیری مبتنی بر بازی به عنوان یکی رویکردهای نوین آموزشی در سال های اخیر مورد توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت قرار گرفته است. این پژوهش کیفی با هدف بررسی تاثیر یادگیری مبتنی بر بازی بر خلاقیت و مشارکت دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. با توجه به ماهیت چندوجهی خلاقیت و مشارکت و نقش تعیین کننده دوران کودکی در شکل گیری این مهارت ها، درک عمیق از چگونگی تاثیرگذاری محیط های بازی محور بر این دو مولفه ضرورتی انکارناپذیر دارد. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری است. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ دانش آموز پایه چهارم ابتدایی بودند که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و به مدت هشت هفته در برنامه آموزشی مبتنی بر بازی مشارکت داشتند. داده ها از طریق مشاهده مشارکتی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته فردی و گروهی، و تحلیل بازتاب های نوشتاری دانش آموزان گردآوری شد. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و با رویکرد استقرایی انجام گرفت. یافته های پژوهش در قالب پنج مضمون اصلی سازماندهی شد: تجربه لذت و انگیزش درونی در فرایند یادگیری، گسترش تخیل و توانایی خلق ایده های نوین، افزایش تعامل و همکاری در گروه های یادگیری، تقویت مهارت های حل مسئله و تفکر انتقادی، و چالش های فنی و آموزشی در اجرای یادگیری مبتنی بر بازی. نتایج نشان داد که یادگیری مبتنی بر بازی با ایجاد فضایی امن و غیرتهدیدکننده، به دانش آموزان امکان می دهد تا بدون ترس از شکست، ایده های خود را آزمایش کنند و از این راه به پرورش خلاقیت بپردازند. همچنین ماهیت مشارکتی بسیاری از بازی های آموزشی، زمینه ساز افزایش تعامل مثبت میان دانش آموزان و توسعه مهارت های ارتباطی و همکاری در آنان می شود. با این حال، چالش هایی نظیر محدودیت های زیرساختی، نیاز به توانمندسازی معلمان، و ضرورت توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان نیز شناسایی شد. این پژوهش بر پتانسیل یادگیری مبتنی بر بازی به عنوان رویکردی کارآمد در تقویت خلاقیت و مشارکت دانش آموزان ابتدایی تاکید دارد و پیشنهادهایی برای اجرای موثرتر این رویکرد در نظام آموزشی ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر بازی ، خلاقیت ، مشارکت ، دانش آموزان ابتدایی ، رویکرد کیفی ، تحلیل مضمون