نقش فناوری های نوین آموزشی (هوش مصنوعی و یادگیری شخصی سازی شده) در ارتقای کیفیت یادگیری

تحولات شتابان فناوری های دیجیتال، نظام های آموزشی را با فرصت ها و چالش های تازه ای مواجه ساخته است. در این میان، هوش مصنوعی و یادگیری شخصی سازی شده از مهم ترین رویکردهای نوین برای پاسخ گویی به تفاوت های فردی یادگیرندگان و ارتقای کیفیت فرایند یاددهی یادگیری به شمار می روند. هوش مصنوعی با قابلیت پردازش داده های آموزشی، شناسایی الگوهای یادگیری، ارائه بازخورد فوری، تولید محتوای آموزشی و پیشنهاد مسیرهای یادگیری متناسب با نیازهای هر دانش آموز، می تواند آموزش را از الگوی یکسان و جمعی به سمت الگوی انعطاف پذیر و یادگیرنده محور سوق دهد. پژوهش های جدید ایرانی نیز بر ظرفیت هوش مصنوعی برای شخصی سازی آموزش، بهبود کیفیت یادگیری و توسعه مهارت های مورد نیاز قرن بیست ویکم تاکید کرده اند (رفعت جو، ۱۴۰۴). همچنین مطالعات انجام شده در زمینه یادگیری شخصی سازی شده نشان می دهند که تحلیل داده های یادگیری و استفاده از سامانه های تطبیقی می تواند به طراحی مسیرهای آموزشی متناسب با ویژگی ها، توانایی ها و سرعت یادگیری فراگیران کمک کند (دادفر و امینی، ۱۴۰۳). مقاله حاضر با هدف بررسی نقش فناوری های نوین آموزشی، به ویژه هوش مصنوعی و یادگیری شخصی سازی شده، در ارتقای کیفیت یادگیری انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و از نوع مطالعه مروری است و داده های مورد نیاز با بررسی منابع علمی و پژوهش های مرتبط گردآوری و تحلیل شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که فناوری های نوین می توانند از طریق افزایش مشارکت یادگیرنده، ارائه بازخورد سریع و مستمر، انطباق محتوا با نیازهای فردی، تقویت انگیزه، تسهیل دسترسی به منابع آموزشی و پشتیبانی از تصمیم گیری آموزشی، کیفیت یادگیری را ارتقا دهند. با این حال، اثربخشی این فناوری ها به کیفیت طراحی آموزشی، توانمندی معلمان، زیرساخت های فنی، سواد دیجیتال، حفاظت از داده های دانش آموزان و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی وابسته است. بنابراین، فناوری نباید جایگزین نقش معلم شود، بلکه باید به عنوان ابزاری برای تقویت نقش حرفه ای معلم و ایجاد محیط های یادگیری انعطاف پذیر مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوین آموزشی ، هوش مصنوعی ، یادگیری شخصی سازی شده ، یادگیری تطبیقی ، کیفیت یادگیری ، فناوری آموزشی ، آموزش هوشمند