تحول نقش دانش آموز در محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های اثرگذار عصر حاضر، زمینه تحول در ساختار، فرایند و نقش های آموزشی را فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین تحول نقش دانش آموز در محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی بود. داده ها از طریق مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای کیفی منابع علمی فارسی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، یادگیری شخصی سازی شده، بازخورد هوشمند، خودتنظیمی و مهارت های دانش آموزان گردآوری و بررسی شد. یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی می تواند نقش دانش آموز را از دریافت کننده منفعل محتوا به یادگیرنده ای فعال، خودراهبر، خودتنظیم و مسئول تبدیل کند. یادگیری شخصی سازی شده، ارائه تمرین های متناسب با نیازهای فردی، بازخورد فوری و تحلیل عملکرد، از مهم ترین سازوکارهای این تحول به شمار می روند. همچنین، استفاده هدفمند از ابزارهای هوشمند می تواند انگیزش، خلاقیت، حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان را تقویت کند. بااین حال، یافته ها بیانگر آن است که بهره گیری بدون هدایت از هوش مصنوعی ممکن است پیامدهایی مانند وابستگی به پاسخ های آماده، کاهش کوشش ذهنی، ضعف در ارزیابی نقادانه اطلاعات، آسیب به اصالت علمی و نقض حریم خصوصی را به دنبال داشته باشد. بنابراین، اثربخشی محیط های یادگیری هوشمند به ارتقای سواد هوش مصنوعی دانش آموزان، تقویت مهارت های خودتنظیمی، طراحی تکالیف اصیل، نظارت تربیتی معلم و رعایت اصول اخلاقی و عدالت آموزشی وابسته است. در مجموع، هوش مصنوعی زمانی به تحول سازنده نقش دانش آموز منجر می شود که به عنوان یار و پشتیبان یادگیری، نه جایگزین اندیشیدن و تلاش فردی، به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، نقش دانش آموز ، محیط های یادگیری هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، خودتنظیمی ، بازخورد هوشمند ، سواد هوش مصنوعی ، تفکر انتقادی