ارزش وقت و اصول مدیریت زمان در نهج البلاغه (با تاکید بر کاربست آن در زندگی معاصر)

پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم «ارزش وقت» و استخراج «اصول مدیریت زمان» از دیدگاه نهج البلاغه انجام شده است. زمان در اندیشه امیرالمومنین علی (ع) نه یک بعد انتزاعی، بلکه «سرمایه وجود» و «فرصت سترگ بندگی» قلمداد می شود. این تحقیق با روش توصیفی‑تحلیلی و با رجوع مستقیم به متن شریف نهج البلاغه و بهره گیری از منابع معتبر از جمله کتاب «مدیریت و سازندگی: نگاهی نو به مدیریت و روابط تشکیلاتی» (صفایی حائری، ۱۴۰۳)، کتاب «نگرشی به مدیریت اسلامی» (پورشافعی و خدری خان آبادی، ۱۳۹۳)، کتاب «تبیین ویژگی های مدیریت مدیران از نظر حضرت علی (ع)» (حکمتی پور و همکاران، ۱۳۹۷)، مقاله «بررسی ویژگی های مدیریت و رهبری آموزشی از منظر نهج البلاغه» (صالحی، ۱۴۰۳)، مقاله «مدیریت زمان از دیدگاه امام علی (ع)» (نیک نشان و اسلمی، ۱۳۹۴) و مقاله «اصول مدیریت زمان و آسیب شناسی آن از منظر امام علی (ع)» (معارف و خلیلی، ۱۳۹۲) به واکاوی مهم ترین مولفه های نگرش علوی به زمان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که امام علی (ع) ضمن معرفی زندگی به مثابه مجموعه ای از «ساعات» زودگذر، بر لزوم «برنامه ریزی هدفمند»، «اولویت بندی ارزشی (اهم و مهم)»، «نظم گرایی»، «آینده نگری»، «خودحساب رسی» و «اغتنام فرصت» تاکید می ورزد. نتیجه آنکه نظام مدیریت زمان در نهج البلاغه به دلیل برخورداری از پشتوانه الهی و هدف گرایی اخروی، از جامعیت و عمق برخوردار است و می تواند به عنوان الگویی بومی و متعالی برای زندگی فردی و مدیریت سازمانی ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، امام علی (ع) ، مدیریت زمان ، ارزش وقت ، اغتنام فرصت ، تسویف ، برنامه ریزی