خوانش هرمنوتیکی: الگویی برای استدلال ادبی در مدارس استعدادهای درخشان

در نظام های آموزشی متمرکز بر محفوظات، خوانش متون ادبی غالبا به فرایندی منفعلانه برای کشف «معنای نهایی» یا «پیام اخلاقی» ثابت و دیکته شده توسط معلم یا کتاب های درسی تقلیل می یابد. این رویکرد «معنای واحد»، در کلاس های ادبیات مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) که دانش آموزان در آن نیازمند چالش های شناختی سطح بالا و فرصت هایی برای تفکر انتزاعی، انتقادی و هرمنوتیکی هستند، نه تنها ناکارآمد است، بلکه منجر به رکود خلاقیت و کاهش انگیزه ی یادگیری می گردد. مقاله حاضر با هدف بازتعریف فرایند خوانش ادبی، به پیوند استراتژیک میان «هرمنوتیک فلسفی» (تفسیر متن) و «استدلال ادبی» (دفاع منطقی از تفسیر) می پردازد. این نوشتار با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، ضمن تبیین نظریه های گادامر و ریکور درباره ماهیت درک متن، مدلی آموزشی را برای کلاس های ادبیات مدارس تیزهوشان پیشنهاد می دهد که در آن دانش آموزان نه به عنوان دریافت کنندگان منفعل، بلکه به مثابه «مفسران فعال»، به ساخت معنا و دفاع استدلالی از آن می پردازند. این مقاله نشان می دهد که تلفیق «چرخه هرمنوتیکی» با «مدل های استدلالی تولمین»، منجر به رشد مهارت های فراشناختی، تفکر انتقادی، توانش استدلال منطقی و در نهایت، ارتقای سواد تحلیل متنی در دانش آموزان سمپاد می شود.

کلیدواژه ها:

هرمنوتیک ، استدلال ادبی ، مدارس استعدادهای درخشان (سمپاد) ، خوانش انتقادی ، هانس گئورگ گادامر ، مدل استدلالی تولمین ، آموزش ادبیات ، یادگیری ساخت گرا