ابعاد تربیتی و روان شناختی انفاق؛ راهکارهای کاربردی برای نظام آموزشی با تکیه بر آیات و روایات

انفاق به عنوان یکی از ارکان نظام اخلاقی اسلام، تنها یک کنش اقتصادی نیست، بلکه فرآیندی چندبعدی با کارکردهای عمیق تربیتی و روان شناختی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد دهگانه انفاق و بررسی تاثیرات آن بر سلامت روان و تعالی شخصیت، با رویکرد بین رشته ای و به روش توصیفی-تحلیلی تدوین شده است. در این نوشتار، ضمن واکاوی منابع اصیل اسلامی (قرآن کریم و روایات) و تطبیق آن با نظریات روان شناسی (از جمله نظریات رشد، شناختی و مثبت گرا)، مکانیسم های روانی انفاق مانند مدیریت وابستگی، تقویت همدلی و دستیابی به یکپارچگی هویت مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که انفاق با تغییر نظام شناختی فرد از «مالکیت مطلق» به «امانت داری»، عامل بازدارنده ای در برابر رذایل اخلاقی (بخل و نفاق) و محرک رفتارهای جامعه پسند و خودشکوفایی است. در نهایت، راهکارهای عملیاتی جهت پیاده سازی این الگو در نظام آموزشی مبتنی بر یادگیری مشارکتی و فضیلت محور پیشنهاد گردیده است.

کلیدواژه ها:

انفاق ، بخل ، روان شناسی اسلامی ، خودشکوفایی ، هوش هیجانی ، سلامت روان ، نظام تربیتی