تاثیر درمان های مبتنی بر بازی مبتنی بر فناوری (Tech-Enhanced Play Therapy) بر مهارت های تعامل اجتماعی کودکان ASD

اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum Disorder: ASD) یکی از اختلال های عصب رشدی است که با نقص در تعامل اجتماعی، ارتباطات کلامی و غیرکلامی و الگوهای رفتاری محدود و تکراری شناخته می شود. ضعف در برقراری تعامل اجتماعی موثر، یکی از مهم ترین چالش های کودکان مبتلا به ASD به شمار می رود و می تواند بر کیفیت زندگی، عملکرد تحصیلی، روابط خانوادگی و مشارکت اجتماعی آنان در آینده تاثیر چشمگیری داشته باشد. طی دو دهه اخیر، همزمان با توسعه فناوری های نوین، رویکردهای درمانی سنتی با ابزارهای دیجیتال، واقعیت مجازی، واقعیت افزوده، ربات های اجتماعی، بازی های رایانه ای درمانی و نرم افزارهای هوشمند تلفیق شده اند و رویکردی با عنوان درمان مبتنی بر بازی مبتنی بر فناوری (Tech-Enhanced Play Therapy) شکل گرفته است. این رویکرد تلاش می کند با ایجاد محیطی جذاب، تعاملی، ایمن و متناسب با ویژگی های شناختی کودکان دارای ASD، زمینه ارتقای مهارت های ارتباطی و اجتماعی را فراهم سازد.هدف مقاله حاضر بررسی تاثیر درمان های مبتنی بر بازی مبتنی بر فناوری بر مهارت های تعامل اجتماعی کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم است. پژوهش حاضر از نوع مروری تحلیلی بوده و با استفاده از منابع معتبر داخلی و خارجی، مقالات نمایه شده در پایگاه های علمی و کتاب های تخصصی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که فناوری های نوین درمانی می توانند موجب افزایش تماس چشمی، بهبود توجه مشترک، تقویت مهارت آغاز تعامل، افزایش نوبت گیری، بهبود همکاری، کاهش اضطراب اجتماعی، ارتقای درک هیجان ها و افزایش انگیزه مشارکت در فعالیت های گروهی شوند. همچنین استفاده از ربات های اجتماعی، بازی های دیجیتال تعاملی و محیط های واقعیت مجازی در کنار مداخلات درمانی سنتی، اثربخشی بیشتری نسبت به استفاده منفرد از هر یک از این روش ها دارد.بر اساس نتایج پژوهش، بهره گیری هدفمند از فناوری های نوین در درمان مبتنی بر بازی می تواند به عنوان یکی از رویکردهای موثر در ارتقای مهارت های تعامل اجتماعی کودکان دارای ASD مورد توجه متخصصان، درمانگران، روان شناسان، مربیان آموزش استثنایی و خانواده ها قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اختلال طیف اوتیسم ، درمان مبتنی بر بازی ، فناوری آموزشی ، تعامل اجتماعی ، واقعیت مجازی ، ربات اجتماعی ، بازی دیجیتال درمانی.