نقش سواد سلامت والدین در شکل گیری رفتارهای بهداشتی کودکان از مفاهیم تا مداخلات خانواده محور

مقدمه: دوران دبستان دوره ای حساس برای شکل گیری رفتارهای بهداشتی پایدار است و والدین مهم ترین الگو و تصمیم گیرنده سلامت کودکان هستند. سواد سلامت والدین به عنوان توانایی کسب، درک و به کارگیری اطلاعات سلامت، تعیین کننده کیفیت مراقبت از کودک است. مطالعات ملی نشان می دهد بیش از نیمی از والدین ایرانی سواد سلامت ناکافی یا مرزی دارند (منتظری و همکاران، ۱۳۹۳) که می تواند رفتارهای بهداشتی کودکان را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار دهد. هدف این مقاله تبیین نقش سواد سلامت والدین در شکل گیری رفتارهای بهداشتی کودکان بود. روش: این پژوهش به شیوه مرور روایتی در بازه ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۳ انجام شد. جستجو در پایگاه های فارسی جهاد دانشگاهی، بانک اطلاعات نشریات کشور و ایران داک و پایگاه های معتبر بین المللی با کلیدواژه های سواد سلامت والدین و رفتارهای بهداشتی کودکان صورت گرفت. پس از غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل، ۵۲ منبع مرتبط بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و به صورت کیفی تحلیل شد. یافته ها: سواد سلامت والدین مفهومی چندبعدی شامل ابعاد عملکردی، تعاملی و انتقادی است و از طریق الگودهی، تصمیم گیری و ارتباط موثر بر رفتار کودک اثر می گذارد. سواد پایین با تغذیه ناسالم و چاقی، بهداشت ضعیف دهان، تحرک ناکافی، تاخیر واکسیناسیون و اختلال خواب و استفاده افراطی از رسانه مرتبط بود. تحصیلات و وضعیت اقتصادی مهم ترین عوامل موثر و مداخلات مدرسه محور و رسانه محور ساده و تعاملی، موثرترین راهکارهای ارتقا بودند. نتیجه : سواد سلامت والدین پیش بینی کننده قوی رفتارهای بهداشتی کودکان است. ارتقای آن از طریق برنامه های خانواده محور با مشارکت مراقبان سلامت مدارس می تواند به شکل گیری رفتارهای سالم پایدار در کودکان منجر شود.

کلیدواژه ها:

سواد سلامت والدین ، رفتارهای بهداشتی ، کودکان دبستانی ، ارتقای سلامت ، آموزش خانواده محور