تاثیر روش تدریس مشارکتی بر افزایش مشارکت دانش آموزان

مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یاددهی یادگیری، یکی از مولفه های اساسی آموزش اثربخش و زمینه ساز رشد علمی، اجتماعی، عاطفی و مهارتی آنان است. در الگوهای سنتی آموزش که بخش عمده فعالیت کلاس بر توضیح معلم و دریافت اطلاعات از سوی دانش آموزان استوار است، معمولا فرصت مشارکت برای همه یادگیرندگان به یک اندازه فراهم نمی شود و گروهی از دانش آموزان به دلایل مختلف، از جمله کمرویی، ترس از اشتباه، ضعف اعتمادبه نفس یا کمبود انگیزه، در فعالیت های کلاسی حضور فعالی ندارند. روش تدریس مشارکتی با تغییر نقش معلم و دانش آموز و ایجاد فرصت برای تعامل، گفت وگو، همکاری و مسئولیت پذیری گروهی، می تواند زمینه افزایش مشارکت دانش آموزان را فراهم کند. در این روش، دانش آموزان در گروه های کوچک سازمان دهی می شوند و با تقسیم مسئولیت، تبادل دیدگاه، حل مسئله و ارائه نتایج، از حالت دریافت کننده منفعل اطلاعات خارج شده و به عناصر فعال فرایند یادگیری تبدیل می شوند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر روش تدریس مشارکتی بر افزایش مشارکت دانش آموزان و با استفاده از روش مطالعه مروری و تحلیل منابع علمی فارسی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تدریس مشارکتی از طریق افزایش تعامل میان دانش آموزان، ایجاد احساس تعلق به گروه، تقویت اعتمادبه نفس، کاهش ترس از اظهار نظر، افزایش انگیزش و فراهم کردن فرصت برابر برای فعالیت، می تواند میزان مشارکت تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان را افزایش دهد. همچنین اجرای صحیح این روش موجب تقویت مهارت های ارتباطی، مسئولیت پذیری، همکاری، تفکر انتقادی و حل مسئله می شود. با این حال، اثربخشی آن به عواملی مانند نحوه تشکیل گروه ها، تعیین نقش اعضا، آموزش مهارت های همکاری، مدیریت زمان، نظارت معلم و طراحی فعالیت های متناسب با توانایی دانش آموزان وابسته است. بنابراین می توان نتیجه گرفت که تدریس مشارکتی، در صورت برنامه ریزی مناسب، یکی از راهبردهای موثر برای حرکت از آموزش معلم محور به یادگیری دانش آموزمحور و افزایش مشارکت واقعی دانش آموزان در کلاس درس است.

کلیدواژه ها:

تدریس مشارکتی ، یادگیری مشارکتی ، مشارکت دانش آموزان ، یادگیری فعال ، تعامل کلاسی ، دانش آموز ، آموزش دانش آموزمحور