مروری بر دوقلوی دیجیتال شهر (Digital Twin) و کاربردهای آن در مدیریت شهری

مقدمه و هدف: رشد شهرنشینی و پیچیدگی روزافزون زیرسامانه های شهری، نیاز به ابزارهای نوین برای پایش، تحلیل و پیش بینی وضعیت شهرها را دوچندان کرده است. دوقلوی دیجیتال شهر به عنوان یکی از فناوری های کلیدی در این زمینه، بازنمایی دیجیتال متصل از سامانه های فیزیکی شهر است که با اتکا به داده های بلادرنگ، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و مدل های شبیه سازی، امکان مدیریت هوشمندانه شهری را فراهم می کند. پژوهش حاضر با هدف مروری بر مفهوم، مولفه ها، کاربردها و چالش های دوقلوی دیجیتال شهر در مدیریت شهری انجام شده است.روش شناسی: این مطالعه با رویکرد مروری-کتابخانه ای و تحلیل نظام مند ۱۵ مقاله منتخب در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ انجام شد. مقالات از پایگاه های معتبر علمی شامل Scopus، Google Scholarبا استفاده از کلیدواژه های تخصصی جستجو و غربالگری شدند. داده های استخراجی بر اساس محورهای تعریف، معماری، کاربرد، چالش و شکاف های پژوهشی کدگذاری و تحلیل شدند.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که دوقلوی دیجیتال شهر از یک مدل سه بعدی صرف فراتر رفته و به بستری زنده برای یکپارچه سازی داده، شبیه سازی، پیش بینی و پشتیبانی از تصمیم گیری شهری تبدیل شده است. پنج دسته تحقیقاتی شامل مطالعات مفهومی، معماری و یکپارچه سازی، کاربردهای مدیریتی، حکمرانی و مشارکت، و چالش ها و آینده پژوهی شناسایی شد. این فناوری در حوزه های حمل ونقل، انرژی، محیط زیست، زیرساخت، برنامه ریزی شهری و حکمرانی کاربرد دارد. با این حال، چالش هایی نظیر ابهام مفهومی، ناهمگونی داده ها، ضعف در هم کنش پذیری، محدودیت های زیرساختی و مسائل حکمرانی، موانع اصلی استقرار کامل آن هستند.نتیجه گیری: دوقلوی دیجیتال شهر می تواند به عنوان پارادایمی برای حکمرانی داده محور شهری عمل کند و میان حوزه های مختلف مدیریت شهری پیوند برقرار سازد. تحقق این ظرفیت نیازمند توسعه استانداردهای فراگیر، معماری های یکپارچه، مدل های حکمرانی مشارکتی و توجه به ابعاد اجتماعی و نهادی این فناوری است.زمینه ساز ارتقای کیفیت خدمات شهری، افزایش مشارکت شهروندان و بهبود حکمرانی محلی در ایران باشد.

کلیدواژه ها:

دوقلوی دیجیتال شهر ، مدیریت شهری ، شهر هوشمند ، شبیه سازی شهری ، یکپارچه سازی داده ، حکمرانی داده محور.