تدوین چارچوب یکپارچه مدیریت ریسک تاخیر در رسیدگی و پرداخت صورت وضعیت های پروژه های عمرانی شهرداری ها

تاخیر در رسیدگی و پرداخت صورت وضعیت های پروژه های عمرانی، یکی از حلقه های کمتر یکپارچه شده در ادبیات مدیریت ریسک ساخت است؛ درحالی که این تاخیر می تواند از طریق ایجاد کسری نقدینگی، کاهش سرعت تجهیز منابع، افزایش هزینه تامین مالی، تشدید ادعاها و تضعیف اعتماد میان کارفرما، مشاور و پیمانکار، عملکرد زمان، هزینه و کیفیت پروژه را هم زمان مختل کند. مسئله در پروژه های شهرداری ها پیچیده تر است، زیرا چرخه صورت وضعیت در تقاطع کنترل فنی، انطباق قراردادی، تخصیص بودجه، تشریفات مالی، تعدد امضاها و پاسخ گویی عمومی قرار دارد. هدف این مقاله، تدوین یک چارچوب مفهومی یکپارچه برای مدیریت ریسک تاخیر در دو زیرچرخه متمایز اما وابسته رسیدگی و تایید و تامین اعتبار و پرداخت است. پژوهش از نوع مطالعه کتابخانه ای سنتی و توسعه چارچوب مفهومی است. منابع علمی معتبر و اسناد حرفه ای مرتبط با تاخیر پرداخت، جریان نقدی، ادعاهای پیمان، مدیریت ریسک، مدیریت صورت وضعیت و فناوری های پرداخت دیجیتال به صورت هدفمند مطالعه، مقایسه و با تحلیل مضمون ترکیب شدند. نتایج سنتز ادبیات نشان داد که ریسک های اصلی در هشت خوشه مالی و بودجه ای، فرایندی و اداری، فنی و مستندسازی، قراردادی و حقوقی، سازمانی و منابع انسانی، حکمرانی و اخلاق حرفه ای، اطلاعات و فناوری، و محیط بیرونی قابل طبقه بندی اند. بر این مبنا، چارچوب یکپارچه مدیریت ریسک چرخه صورت وضعیت شهرداری پیشنهاد شد که از شش لایه حکمرانی و مالکیت ریسک، آمادگی ورودی، کنترل دروازه ای فرایند، تضمین نقدینگی و بودجه، رهگیری دیجیتال و شواهد، و پایش و یادگیری تشکیل می شود. نوآوری مقاله در تفکیک تحلیلی دو ساعت تاخیر رسیدگی و پرداخت، اتصال ثبت ریسک به نقاط کنترل چرخه صورت وضعیت، تعریف شاخص های هشدار زودهنگام و توجه به سرایت ریسک در زنجیره پرداخت است. چارچوب پیشنهادی، به جای اتکا به یک ابزار منفرد، مجموعه ای از کنترل های پیشگیرانه، کشف کننده و اصلاحی را در سطح قرارداد، پروژه و سبد پروژه های شهرداری تلفیق می کند. این چارچوب هنوز تجربی اعتبارسنجی نشده است و می تواند مبنای مطالعات دلفی، مدل سازی معادلات ساختاری، تحلیل شبکه ریسک یا مطالعه موردی در شهرداری ها قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت ریسک ، تاخیر پرداخت ، صورت وضعیت ، پروژه عمرانی ، شهرداری ، جریان نقدی