نقش آزمایشگاههای مجازی و شبیه سازهای آموزشی در یادگیری خلاق مفاهیم علوم تجربی

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش آزمایشگاههای مجازی و شبیه سازهای آموزشی در یادگیری خلاق مفاهیم علوم تجربی انجام شده است. با توجه به اهمیت درس علوم تجربی در پرورش تفکر علمی دانش آموزان و چالشهای موجود در برگزاری آزمایشهای عملی به دلیل محدودیتهای تجهیزاتی، ایمنی و زمانی، این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوای استقرایی صورت پذیرفت. دادهها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۲ نفر از معلمان علوم تجربی و مدیران مدارس شهرستان بهبهان که تجربه استفاده از شبیه سازهای آموزشی را داشتند، مشاهده مشارکتی در کلاسهای درس علوم و بررسی مستندات و طرحهای درس مرتبط گردآوری شد. یافتههای پژوهش نشان داد که آزمایشگاههای مجازی و شبیه سازهای آموزشی تاثیر چشمگیری در افزایش عمق یادگیری و پرورش خلاقیت دانش آموزان دارند. این ابزارها با فراهم کردن امکان مشاهده پدیده های غیر قابل مشاهده، انجام آزمایشهای پرخطر در محیطی امن، تکرار بی نهایت آزمایشها بدون نگرانی از هزینه و زمان و ایجاد فرصت برای کشف و خطا بستری غنی برای یادگیری اکتشافی و خلاقانه فراهم می آورند. همچنین یافته ها نشان داد که استفاده از این فناوری ها منجر به افزایش انگیزه، مشارکت فعال و بهبود نگرش دانش آموزان نسبت به درس علوم تجربی می شود. با این حال چالش هایی نظیر ضعف زیرساختهای فناوری در برخی مدارس، کمبود محتوای بومی سازی شده، و نیاز به توانمندسازی معلمان در زمینه تلفیق موثر این ابزارها با روشهای تدریس سنتی نیز شناسایی شد. بر اساس نتایج پژوهش پیشنهادهایی جهت توسعه و به کارگیری موثر آزمایشگاههای مجازی و شبیه سازهای آموزشی در مدارس ارائه شده است از جمله تامین زیرساختهای فناوری، طراحی و تولید محتوای بومی، برگزاری دوره های آموزشی برای معلمان و فرهنگ سازی برای پذیرش این فناوریها به عنوان مکمل نه جایگزین برای آزمایشهای عملی.

کلیدواژه ها:

آزمایشگاه مجازی ، شبیه سازهای آموزشی ، یادگیری خلاق ، علوم تجربی ، بهبهان