فناوری نانو در پزشکی و داروسازی (نانو مدیسین) از اصول بنیادی تا کاربردهای بالینی چالش ها و چشم انداز آینده

نوآوری نانو با فراهم آوردن توانایی طراحی و مهندسی مواد در مقیاس ۱ تا ۱۰۰ نانومتر، پارادایمی تحول ساز در عرصه تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ها ایجاد کرده است، نانو مدیسین به عنوان شاخه ای کاربردی از این فناوری، با ارائه سامانه های هوشمند و چند عملکرده محدودیت های بنیادین پزشکی سنتی همچون فقدان اختصاصیت، توزیع غیرهدفمند دارو، عوارض جانبی شدید و ناتوانی در تشخیص زودهنگام را به چالش کشیده است. این مقاله مروری جامع، ابتدا به بیان اصول و ویژگی های منحصر به فرد مواد در مقیاس نانو می پردازد. سپس دسته بندی نظام مند و مفصلی از نانوسامانه های دارورسان شامل لیپوزوم ها، نانوذرات پلیمری، دندریمرها، نانوذرات معدنی و نانوامولسیون ها ارائه می دهد. در ادامه نقش محوری نانوذرات در پیشرفت تصویر برداری تشخیصی و ظهور مفهوم ترانوستیک (درمان-تشخیص همزمان) بررسی می شود. کاربردهای نانو در ژن تراپی، واکسینولوژی نوین، مهندسی بافت و مبارزه با عفونت های مقاوم نیز به تفصیل تحلیل می گردند. مقاله با پرداختن عمیق به چالش های حیاتی نانو مدیسین شامل نانوسم شناسی، سمیت، مسائل تولید صنعتی، مقررات گذاری و ملاحظات اخلاقی اقتصادی و ترسیم چشم اندازهای آینده نانوربات ها، پزشکی شخصی شده و اینترنت نانوهستی ها خاتمه می یابد. هدف این مقاله ارائه مرجعی ساخت یافته و به روز برای پژوهشگران و متخصصان علاقه مند به این حوزه میان رشته ای پویا است.

کلیدواژه ها:

فناوری نانو ، نانو مدیسین ، دارورسانی هدفمند ، نانو حامل ، نانوذرات ، هوشمند ، ترانوستیک ، تصویربرداری نانویی ، نانوسم شناسی ، پزشکی شخصی