پیشرفت های اخیر در مدل سازی مدیریت پسماند جامد: یک مطالعه مرور سیستماتیک

مدیریت پسماند جامد چالشی پیچیده و چندرشته ای است که نقش حیاتی در دستیابی به توسعه پایدار ایفا می کند و نیازمند چارچوب های تصمیم گیری است که قادر به یکپارچه سازی منسجم ابعاد استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی باشند. با این حال، بیشتر پژوهش های موجود عمدتا بر سطح تصمیم گیری تاکتیکی متمرکز مانده اند و بهره گیری از رویکردهای صریح چندسطحی که به طور همزمان به برنامه ریزی استراتژیک، اجرای عملیاتی و پویایی های اجتماعی بپردازند، در آن ها محدود است. رویکردهای مدل سازی کنونی تا حد زیادی بر وظایف مجزا (جزیره ای) تاکید دارند، در حالی که غالبا از جنبه های کلیدی از جمله عدم قطعیت در تولید پسماند، مسئولیت مشترک ذینفعان و بازخورد دوسویه سیاست-عملیات غافل می شوند. برای پرداختن به این مسائل، این مقاله یک مرور پیشینه ساختاریافته را با استفاده از یک رویکرد روش شناختی پنج مرحله ای مبتنی بر طبقه بندی (آرایه شناسی) رایسمن انجام می دهد. در مجموع ۲۷ مطالعه بر اساس سطوح تصمیم گیری، ویژگی های داده ها، ابزارهای کاربردی و رویکردهای مدیریت عدم قطعیت طبقه بندی شده اند. علاوه بر این، یک تحلیل تطبیقی میان اولویت های پژوهش های دانشگاهی و چالش های دنیای واقعی مدیریت پسماند جامد انجام شده است تا شکاف میان پژوهش و عمل به طور سیستماتیک تبیین گردد. نتایج نشان می دهد که تنها تعداد محدودی از مطالعات رویکردی کل نگر و یکپارچه را اتخاذ کرده اند که این امر سازگاری، مقیاس پذیری و تاب آوری راه حل های پیشنهادی را در محیط های پویا و نامطمئن محدود می سازد. بر پایه این یافته ها، این مقاله جهت گیری های حیاتی برای پژوهش های آینده را شناسایی کرده و بر نیاز به مدل هایی تاکید می کند که تصمیمات استراتژیک، تاکتیکی و عملیاتی را به طور صریح در یک ساختار تصمیم گیری واحد پیوند دهند. در پاسخ به این نیاز، ما یک چارچوب تصمیم گیری چندسطحی یکپارچه برای مدیریت پسماند جامد پیشنهاد می کنیم که تعامل میان سطوح مختلف تصمیم گیری را قاعده مند می سازد. چارچوب پیشنهادی، رویکردهای موجود را با بازتعریف مدیریت پسماند جامد به عنوان یک سیستم مدیریت منابع دوسویه و انطباق پذیر ارتقا می بخشد؛ سیستمی که قادر است از سیاست های مدیریت پسماند تاب آورتر، مشارکتی تر و مبتنی بر پایداری که با اهداف اقتصاد چرخشی همسو هستند، پشتیبانی کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ، سطوح تصمیم گیری ، لجستیک معکوس ، مدل سازی ، مرور سیستماتیک