مخاطرات محیطی (فرونشست زمین) مطالعه موردی شهرستان قروه

در دهه های اخیر رشد سریع جمعیت، افزایش سطح زیر کشت آبی و تعداد چاه ها و به دنبال آن افزایش نیاز آبی موجب شده که استحصال بی رویه از منابع آب زیرزمینی افزایش یافته و در نتیجه ژرفای دستیابی به سطح آب شدت یابد. پدیده فرونشست یکی از مهم ترین مخاطرات زمین شناسی است که به علت تلفات کمتر انسانی نسبت به سایر پدیده ها ازجمله سیل، زمین لرزه و غیره در جوامع عمومی کمتر موردتوجه قرار گرفته است. از طرفی این پدیده مخاطره آمیز تغییراتی در توپوگرافی سطح زمین ایجاد می کند که در اکثر موارد غیرقابل بازگشت است. در دهه های اخیر به دلیل افزایش جمعیت شهرها و روستاها همراه با توسعه اقتصادی، منابع آبی روبه کاهش بوده است، و عمده آب مصرفی در بخش کشاورزی از منابع آب های زیرزمینی تامین می شود. برداشت بی رویه از منابعی که بسیار تاثیرگذار در اقتصاد محلی منطقه هستند، مشکلات جبران ناپذیری اعم از افزایش خشکسالی و فروپاشی زمین، پایین رفتن سطح ایستابی آب های زیرزمینی و در بلندمدت باعث فرونشست پوسته زمین می شود. فرونشست زمین عبارت است از حرکت قائم سطح زمین و یا فرورفتن ناگهانی و تدریجی سطح زمین به علت متراکم شدن مواد زیرسطحی که به دلایل متفاوتی رخ می دهد. یکی از علت های اصلی رخداد این پدیده زیست محیطی و زمین شناسی، برداشت بی رویه از منابع آب های زیرزمینی است. دشت قروه یکی از مهم ترین دشت های استان کردستان محسوب می شود و مناطق خسارت دیده توسط این پدیده بعدها دیگر برای مصارفی از قبیل کشاورزی و ساخت وساز قابل استفاده نیستند، به همین جهت اگر در راستای جلوگیری از پیشرفت این پدیده در این دشت اقداماتی صورت نگیرد و یا اینکه دیر اقدام شود این پدیده به تدریج در آینده موجب ایجاد ناهنجاری هایی ازجمله تغییر توپوگرافی زمین و در نتیجه آن افزایش درجه سیل خیزی همراه با کاهش نفوذپذیری خاک در محیط زیست می شود که این عوامل موجب کاهش درجه حاصلخیزی خاک می شود.

کلیدواژه ها:

مخاطرات ژئومورفولوژیکی ، فرونشست زمین ، آب زیرزمینی ، شهرستان قروه