تحلیل راهبردی توسعه گردشگری پایدار در شهر کیاسر با رویکرد SWOT–TOWS

پژوهش حاضر با هدف تحلیل راهبردی توسعه گردشگری پایدار شهر کیاسر با استفاده از مدل SWOT–TOWS انجام شده است. بدین منظور، رویکردی ترکیبی به کار گرفته شد که شامل مطالعات اسنادی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان و فعالان گردشگری و بازدیدهای میدانی از جاذبه های طبیعی و فرهنگی شهر بود. بر اساس تحلیل داده ها، در مجموع ۱۴ عامل به عنوان نقاط قوت، ۹ عامل به عنوان نقاط ضعف، ۱۰ عامل به عنوان فرصت و ۹ عامل به عنوان تهدید شناسایی و در ماتریس های ارزیابی عوامل داخلی (IFE) و خارجی (EFE) وزن دهی و امتیازدهی شدند. نتایج نشان داد امتیاز کل ماتریس IFE برابر ۲٫۸۶۵ و امتیاز ماتریس EFE برابر ۲٫۸۵۹ است که هر دو بالاتر از حد میانه ۲٫۵ قرار دارند و حاکی از شرایط نسبتا مساعد داخلی و بیرونی برای توسعه گردشگری کیاسر هستند. غلبه نقاط قوتی چون تنوع جاذبه های طبیعی و فرهنگی، امنیت اجتماعی و ظرفیت سرمایه گذاری، در کنار فرصت هایی مانند تبدیل شدن مازندران به منطقه آزاد اقتصادی و رشد تقاضای اکوتوریسم، زمینه را برای رویکردهای رشدگرا فراهم کرده است؛ در حالی که ضعف زیرساخت ها، نارسایی خدمات رفاهی، ضعف بازاریابی و تهدیدهایی نظیر فشار گردشگری بی ضابطه، رقابت مقاصد مجاور و تغییرات اقلیمی همچنان از چالش های اصلی به شمار می روند. بر پایه ترکیب عوامل چهارگانه در ماتریس TOWS، چهار گروه راهبرد شامل راهبردهای تهاجمی/رقابتی (SO)، بازنگری (WO)، تنوع (ST) و تدافعی (WT) تدوین شد که مهم ترین آن ها عبارت اند از: سرمایه گذاری دولتی و خصوصی در زیرساخت های گردشگری با اتکا به ظرفیت منطقه آزاد، توسعه اقامتگاه های بوم گردی و گردشگری طبیعت محور، استقرار حمل ونقل گردشگرمحور و سامانه های اطلاع رسانی دیجیتال، تدوین طرح جامع گردشگری پایدار و تقویت سازوکارهای مدیریت بازدیدکنندگان و مدیریت پسماند. یافته ها نشان می دهد که اجرای هماهنگ این راهبردها می تواند ضمن ارتقای کیفیت محیطی و اقتصادی کیاسر، چارچوبی عملی برای حکمرانی گردشگری پایدار و تثبیت جایگاه این شهر در شبکه گردشگری استان مازندران فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

گردشگری پایدار ، SWOT-TOWS ، اکوتوریسم ، کیاسر ، برنامه ریزی راهبردی